505 
geworden. (bl: 154, 155, 157,) geen steen op den ande- 
ren zijn gebleven; (bl. 154 nat. tijdschrift, blz. 444, 447, 
Duitsch tijdschrift.) 
„De verwoesting moet zich dus over de vlakte van Bon- 
dowoso uitgestort hebben, (bl. 157, 447,) maar dan moest 
ook een zuidelijker vulkaan aangeduid worden (bl. 447, 
Duitsch tijdschrift.) g 
De wederlegging op deze bewijzen van ontkenning is 
van natuurkundigen aard en wij verheugen ons als nu 
te kunnen mededeelen, waar de ongezochte, tot nog toe 
onbeschrevene bewijzen liggen; waar de zwijgende getuigen 
van het verledene de waarheid mededeelen aan hem, die 
geene vermoeijenis ontziet, geene gloeijende hitte, ver- 
schroeide ledematen en ontberingen vreest. 
Indien men de uitbarsting van den Broeboe in de 12e 
eeuw, waardoor de delta van Soerabaya zal zijn ontstaan; 
de uitbarsting van den Toimbora in 1815, van den Ge- 
loengoeng in 1822, en andere omkeerende gebeurtenissen, 
vergelijkt bij de uitbarsting van 1586, die de delta van 
Panardekan zal hebben doen ontstaan, dan zal het aan- 
nemelijk voorkomen, dat men, in de vruchtbare delta van 
Panaroekan, na 270 jaren tijdsverloop, weinig bewijzen 
eener uitbarsting meer kan vinden; want de oorden om 
den Tombora sinds 45 jaren, om den Geloengoeng na 40 
jaren, leveren daarvoor zoo weinig op, dat een bezoeker 
over twee eeuwen even ongeloof-vol zoude zijn, zoo de 
historie geen bewijs genoeg kon bijbrengen voor de waar- 
heid van het gebeurde. 
Oostwaarts van den Ringgit wordt nu eene, twee of drie 
palen breede, tien tot twaalf paleu lauge, oostwaarts 
strekkende opeenstapeling van uitgeworpene en wegge- 
slingerde vulkanische stoffen gevonden, in de streek be- 
zuiden den grooten weg, van het tegenwoordige Panaroe- 
kan af langs Siendoebondo, Pandji, Kapongan, Slettring, 
Ardjasa. 
De noordelijke rand dier massa is vrij steil, bij Siendo- 
DL, XXVII 20 
