515 
ren om de zuid gelegenen berg, de Yang (Ajang) bij voorbeeld. 
Ook daartegen kunnen negatieve bewijzen gelden. 
Die negatieve bewijzen zijn de werken van ’s menschen 
handen. 
In geheel het land, rond en beoosten den Ringgit, van 
het Ngarak-gebergte dat de Ringgit met den Yang verbindt, 
tot aan het bed der Kali-tikoes, om de oost, zooverre de 
uitgeslingerde massa van den weggeslagen vulkaan Ringgit 
zich voordoen, vindt men geen overblijfsel der oudheid 
van meer dan twee of drie eeuwen geleden. 
Maar wel vindt men die werken van ’smenschen handen uit 
overoude tijden, langs en op het Yang- en Raunggebergte. 
Zoo ik minder bepaald de ontkenning van de uitbarsting 
in 1586—97, van den brandenden, »brennenden” berg, den 
Sierra do Fuego, thans de Ringgit, tegen te spreken had, 
dan zoude ik, op de bijgebragte vermoedens, kunnen be- 
weren met eenig regt, dat de Raung, evenmin als de Yang 
in ruimen zin, in 1586 niet kan zijn uitgebarsten met de 
erkende verwoestende krachten, zoo als die voorgesteld zijn 
in de historie. 
Het land, beoosten den abn werd weleer bewoond 
door een volk, dat even hindoe-gezind, en even vol zucht 
naar tempelbouw was, als het volk, dat weleer rondom de 
Yang-, Raung-, Idjeng- en Baloerangebergten woonde. 
Van Djabong om de west, tot Tjandi-bang om de oost, 
tot het tegenwoordige Bondowosso om.de zuid, komen geene 
tempels, beelden, of iets van dien aard voor. 
Maar, de zendelingen en Portugesche priesterleer kunnen 
die vernield hebben vóór en na 1586, zal zeker tegenge- 
worpen worden. 
Dit is mogelijk, maar niet aannemelijk, en dit wel op 
grond van de weinige magt, de vergrootende opgaven, en 
van de grondstellingen dier Portugezen en priesters, 
5. Opmerking en bevinding van Slettring, van Ardjasa uit: 
Pandji en Siendo-bondo liggen in het watergebied van 
