547 
besuchten Gegenden, gleich dem Reisenden, einheimisch 
zu werden.” 
J. was waarlijk de Javasche Humboldt: dat voorbeeld , 
dat hij zich reeds bij het begin van zijn arbeid voorstelde, 
heeft hij bereikt. 
Doch laat mij deze afgebroken historische schets voort- 
zetten: ik zal daarbij echter kort zijn, te meer omdat J.'s 
geschriften, vooral de meer aangehaalde »Reisen” en eene 
menigte in de Indische Tijdschriften opgenomene berigten 
volkomen rekenschap geven van al hetgeen hij gedurende 
zijn verblijf op Java, voortdurend rondzwervend over het 
geheele eiland, in het belang der natuurwetenschap deed. 
Het zij daarom voldoende te vermelden dat J. aanvankelijk 
zijn dienst als officier van gezondheid bij het militaire hos- 
pitaal te Weltevreden waarnam; dat hij zich weldra de 
genegenheid van: den chef der geneeskundige dienst dr. A. 
Fritze verwierf, die hem, ten einde hem in de gelegenheid ve - 
stellen, zijne botanische en geologische nasporingen voort- 
tezetten, verplaatste naar Djokjokarta; dat J. echter de 
medische praktijk met evenveel tegenzin uitoefende, als hij 
met rusteloozen ijver zich wijdde aan de studie der heer- 
lijke, hem omringende natuur en zich daardoor herhaalde 
malen aan kleine tekortkomingen in de dienst schuldig 
maakte, die ten gevolge hadden dat vele klagten over hem 
in kwamen en de ‘heer Fritze besloot hem tot zich te roe- 
pen, en hem, in zijn belang en in dat der wetenschappen, 
die hem zoo lief waren, een anderen meer met zijne nei- 
gingen overeenstemmenden werkkring aan te wijzen. 
Hij vond daartoe het middel «door J. in kwaliteit van 
adjudant mede te nemen op eene inspectie-reis over Java. 
Op die reis werd slechts de allernoodigste ‘tijd aan de voor- 
genomene medische inspectie besteed; daarentegen was «de 
chef „genoodzaakt zijn jeugdigen, onvermoeiden «en van 
weetgierigheid blakenden adjudant te volgen op alle berg- 
toppen, naar den rand der gevaarlijkste vulkanen, in de 
meest ondoordringbare wouden. Reeds bij gelegenheid van 
id 
