566 
Het laatste komt veelvuldig voor, — en een regtstreeks 
gevolg van het gebruik maken van aluin (dat veelal vrij 
zwavelzuur bevat) is de zure reactie van zulk papier, ter- 
wijl bovendien nog dikwerf door kunstmatige bleeking en 
wassching der lompen vrij zoutzuur in de papiermassa 
kan voorkomen. 
Is het papier met lijm gelijmd dan vallen vele andere 
bezwaren wel weg, maar wij zullen straks zien dat in het 
allergunstigste geval de lijm overbodig is. Men herinnere 
zich hierbij dat er in den tegenwoordigen tijd slechts Hol- 
landsche en Engelsche hand-papiersoorten met lijm gelijmd 
voorkomen. . 
Eene der eerste photographische bewerkingen toch is het 
doordringen van het papier met eene witte wasoplossing 
en nu is het duidelijk dat dit des te beter zal gaan naar- 
mate het papier poreuser is, dat is: volstrekt geen lijm of 
stijfsel bevat. 
Ik vond dit vermoeden dan ook ten volle bevestigd, want 
na het nemen van een paar proeven op gelijmd papier 
die mislukten, slaagde ik terstond met drie verschillende 
papiersoorten, eene Engelsche en twee Fransche of Duitsche, 
na daaraan alle belijming te hebben onttrokken met be- 
hulp van eene alkalische vloeistof. 
Men kieze eenige goede, witte (niet blaauw-witte) dunne 
postpapiersoort van fijn weefsel en behandele die als volgt: 
1. Ontlijmen van het papier. 
Men losse op: 10 gram drooge (d.i. niet gekristalliseerde 
doch poedervormige) koolzure soda in 100 gram regen- 
of rivierwater. Men kan de sodaoplossing wel meer ver- 
dund aafiwenden, maar dan moet de bewerking langer 
duren; bij een zoo onkostbaar artikel als koolzure soda is 
dat niet aan te raden. 
Men giete deze in eene schaal of een bord en dompele daarin 
het papier, in bladen gesneden die iets langer zijn dan,het 
chassis waarin het papier later moet worden geëxposeerd 
