J 
lijk nagegaan en verder toegelicht waren, werd een zamenstel 
van waarnemingen verkregen, dat aan de bestaande theoriën 
omtrent vulkanen en aan de meest waarschijnlijke hypothesen 
getoetst werd, doch eveneens met een voor mij onvoldoenden 
uitslag. 
Ik heb mij daarom voorgenomen mij te bepalen bij eene 
korte uiteenzetting van het waargenomene, en daarbij te voegen 
eene beschrijving der streek, waar de verschijnselen zich open- 
baarden, een overzigt van reeds vroeger hier waargenomen 
bewegingen van den bodem, en verder van al hetgeen, hetzij dan 
ook slechts middelijk, met het waargenomene in betrekking 
zoude kunnen staan, zonder mij verder dan noodig in steeds 
meer of min gewaagde onderstellingen te begeven. 
Gedurende bijna twee jaar die ik hier gevestigd was, werden 
herhaaldelijk ligte, zuiver plaatselijke bewegingen van den 
bodem waargenomen, in zoo verre plaatselijk ten minste, dat 
zij zich tot de dal-vlakte van Ambarawa en de onmiddelijke 
omstreken bepaalden. De rigting dezer schokken was steeds 
van uit de rawa, die ongeveer het midden dier dal-vlakte uit- 
maakt, en, hoewel de beweging en rigting dikwerf vrij moeije- 
lijk te karakteriseren waren, vond ik ze echter meestal zaamge- 
steld, eerder vertikaal dan horizontaal, steeds golvende. 
In Mei jl. werd hier eene zuiver horizontale beweging op- 
gemerkt, uit het oosten komende, blijkbaar onafhankelijk van 
deze streek, en die mij naderhand gebleken is over geheel 
Java, Balie en Lombok waargenomen te zijn, dus ook vreemd 
aan ons onderwerp. 
Daarna werd niets meer waargenomen tot in den morgen 
van Zondag 16 Julij jl, ten 9 u. 23° d. m. toen een vrij ge- 
voelige schok, in de gewone rigting uit de rawa komende, zich 
deed gevoelen, meer vertikaal dan horizontaal. 
Het water in eene 2 el lange, 1 el breede, gemetselde badkuip 
der kontroleurs-woning, dat volkomen in rust was, sloeg 
langs de wanden ruim 12 Ned. duim op. Bij dezen schok ont- 
stonden onder anderen twee scheuren in de muren dier woning. 
In den avond van denzelfden dag, ten 11 u. 36° p. m. werd 
wederom een allezins gevoelige schok gevoeld, uit dezelfde 
rigting komende, en vergezeld van een onbestemd gedreun, 
ook na den schok nog waartenemen, zonder dat intusschen de 
oorsprong goed aantegeven was. 
