16 
woordige dal-vlakte van Ambarama vroeger eene met bosschen 
bedekte hoogvlakte was. 
Junghukhn noemt die dal-vlakte een voormalig meerbekken 
(IL pag. 371) aangevuld met veengrond. Is zijne omschrij- 
ving goed! Zij doelt alleen op den tegenwoordigen toestand: 
laat onbeslist wat dien toestand vooraf ging. De rawa zelve 
geeft mijns inziens dienaangaande gedeeltelijk de oplossing. 
De uitkomsten der putboring, aangevangen om Willem 1, 
in de rawa gelegen, door een artesischen put van drinkwater 
te voorzien (waarvan eene aantooning hiernevens gaat) doen 
zien, dat de bodem der rawa, althans tot omstreek 50 el diepte. 
geen homogeene veenmassa is. 
Ket ingestelde onderzoek heeft mij de overtuiging geschon- 
ken, dat wel is waar de oppervlakte der rawa grootendeels 
eene veenlaag is, doch dat het veen slechts eene dunne laag 
vormt, afwisselende van twee, tot tien à twaalf el; terwijl 
beneden die laag een veel vastere bodem. op de meeste 
plaatsen een klei-laag aanwezig is. 
De veenlaag is haar aanwezen verschuldigd aan het om- 
zettings-produkt eener geheel ten ondergegane, rijke vegetatie, 
overdekt door — en vermengd met eene massa modder, asch, 
zand en steenen, over de geheele streek uitgestort tijdens eene 
eruptie, hoogstwaarschijnlijk van den toen nog werkzamen 
Wirogomo, wiens kratermuur juist in die rigting doorbroken is. 
De geheele dalvlakte toch heeft vroeger een digt bosch uit- 
gemaakt. Zij is in haar geheel onderzocht, en overal zijn 
overblijfselen van die wouden aangetroffen, de hoomen zijn 
deels nog tamelijk gaaf, deels tot verturving , op andere plaat- 
sen tot bruinkool, overgaande, denkelijk in verband met de 
bestanddeelen der bedekkende of ingemengde laag. Zij zijn 
niet zeer regelmatig in die veenlaag omgestort; ik trof 
er in alle rigtingen aan, de hoofdrigting echter schijnt mij toe 
van west naar oost geweest te zijn, in het meer zuidelijk ge- 
deelte van noordwest naar zuidoost, doeh overal waren de 
stammen even digtopeen gehoopt, zelfs nu nog menigvuldig 
in het meer noordelijk gedeelte der rawa, waar het uitgraven 
dier boomen, sinds het bestaan der vesting, allengs een 
takk van nijverheid voor de bewoners der dalvlakte is ge- 
worden, die deze stammen naar de oppervlakte brengen, droo- 
rem, tot brandhout verkoopen en aan de garnizoenen en inge- 
am | 
