24 
afgesleten dalmuur bij de Poentang deed bezwijken, en 
aan de watermassa langs de oude bedding eenen uitweg ver- 
schafte. De verwoeste oppervlakte, thans niets dan eene veen- 
massa, een onbegaanbaar moeras, kwam. allengs wederom bo- 
ven de afwatering, regelde zich op den tegenwoordigen voet, 
zoodat al het water, uitgenomen dat van de onmiddelijk rond 
de kolk, rawa-Pexing, gelegene streek (reeds vroeger be- 
schreven), zich bij Soemoeroep tot eenen stroom vereenigde, en 
als rivier, die later den naam Toentang kreeg, lager de 
oude bedding opzocht en volgde. 
Deze stelling komt overeen met het door JuughuAn geop- 
perde vermoeden, dat het keteldal Ambarawa vroeger een 
meer was. Ík bejammer het intusschen, dat de zoo begaafde 
natuuronderzoeker, door een meer gezet onderzoek dier dal- 
vlakte en van den aangrenzenden krater Wirogomo, niet tot 
eene slotsom gekomen is: wat de vlakte van Ambarawa was 
voor dat zij zich tot meer-bekken omgevormd had. 
Zoodanig was vermoedelijk het verleden der dalvlakte van 
Ambarawa, wat zal hare toekomst zijn? zal nog langer een 
groot gedeelte dier vlakte door een moeras, eene rawa inge- 
nomen worden, dat alleen aan de zoekers van brandhout, 
den visschers en jagers, voordeel aanbrengt. 
Reeds ten vorigen jare, tijdens het tracé van den spoorweg 
gelegd werd, vestigde ik mijne opmerkzaamheid op deze aan- 
gelegenheid, en heb toen reeds onderscheidene opnemingen ge- 
daan, die door gebrek aan tijd onvolledig en zonder zamen- 
hang gebleven, mij intusschen de overtuiging geschonken heb- 
ben, dat de geheele vlakte van de thans nog bestaande rawa, 
op de aardverzakking van Pening na, door een goed inge- 
rigt afwateringsstelsel, droog gelegd zoude kunnen worden, 
sawahs aangelegd, waar nu slechts biezen groeijen, het kouter 
van den ploeg den grond omzetten, nu alleen in aanraking 
gebragt met de stang van den houtzoeker. 
Eene groote aanwinst zoude daardoor voor den landbouw 
verkregen, een weldaad aan de toch reeds zoo digte bevol- 
king dezer streek bewezen zijn. 
Nu reeds wordt telken jare het oppervlak der rawa 
kleiner, daar overal langs de boorden nieuwe sawahs aan de 
rawa ontwoekerd worden; deze werken worden echter steeds 
individueel daargesteld, tusschen dezelve bestaat geen ver- 
