25 
band, de zoo noodige eenheid in het afwateringsstelsel zal 
nimmer verkregen worden, indien op die wijze allengs de 
geheele vlakte ontgonnen is. Ingesloten hoeken moerasgrond 
zullen blijven bestaan, doordien gelegenheid tot afwatering 
afgesneden zal zijn. En vooral zal de geheele vlakte aan 
bandjirs blootgesteld blijven, die telken jare heviger worden, 
naarmate het van bosschen en hout ontbloot raken der om- 
liggende heuvelen en voorgebergten, vooral van den Oenarang, 
de neervallende regenbuijen op eenen harden bodem doet 
neerstorten, en het water overal onstuimiger èn sneller naar 
de vlakte toevoert. Reeds nu zijn daarvan voorboden te be- 
speuren; en worden de lagere velden van Ambarawa verdronken 
onder het water, dat voor de hooger gelegen velden, waar 
vroeger dienaangaande overvloed heerschte, thans niet bereik- 
baar meer is. 
De grootste hinderpaal tegen deze gewenschte verbetering, 
daarstelling van een goed afwateringsstelsel, draineren en 
droogleggen van den grond, is echter het verdedigingsstelsel 
der vesting Willem 1. 
Deze vesting is berekend op slechts een front van aanval 
noord-oostwaarts. De bedekking der vesting langs den noord- 
west- en zuidwestkant wil ik liever onaangeroerd laten, 
[let oostfront en de verbinding met Banjoe-Birve worden 
echter gedekt door de rawa. 
Verandert deze rawa in eene begaanbare vlakte, dan ont- 
valt aan de vesting een harer natuurlijke middelen van ver- 
dediging. De daarstelling van een sluiswerk te Soemoeroep, 
dat denkelijk een gevolg zoude wezen vande volvoering van 
het in losse trekken geschetste denkbeeld, konde het kwaad 
(doch slechts gedeeltelijk) verhelpen, wanneer het afwatering- 
stelsel met een goed inundatiestelsel in verband gebragt werd. 
Ken hinderpaal bestaat in de onzekerheid omtrent het blij- 
ven bestaan van de vlakte van Ambarawa in haren tegen- 
woordigen toestand, vooral op haar tegenwoordig niveau: 
verscheidene oudere bewoners der rawa verzekerden mij, dat 
de vlakte sints 1840 eenigzins gedaald is, hoewel zij mij 
geene bewijzen konden bijbrengen tot staving van dit bewe- 
ren, en schrijven hieraan toe, dat de lagere streken der vlakte 
thans zooveel meer last van water hebben in de regenmous- 
son, dan vroeger. Ik heb een onderzoek der vlakte voorge- 
