HET RIJZEN 
DER 
OOSTKUST VAN JAVA, 
DOOR 
Emil Stöhr. 
In zijn groot werk over Java heeft Junghuhn gewezen 
op de waarschijnlijkheid van het oprijzen van den zuid- 
westhoek van dat eiland in een betrekkelijk later tijdvak, 
omdat daar koraalbanken 7 tot 10 el boven de tegen woor- 
dige gemiddelde oppervlakte der zee voorkomen. In 1858 
heb ik eenige maanden op het schoone Java doorgebragt, 
vooral in het oostelijke gedeelte, waar ik de vulkanen be- 
klom en bestudeerde, onder anderen den niet ver van de 
oostkust gelegen 5050 el hoogen Idjen. Op weinige ‘uren 
afstands van dezen vulkaan, bij Batoe-Dodol, bevindt zich 
eene uit bazaltische lava bestaande klip, die door de zee 
wordt bespoeld en waarover de postweg loopt. Van de 
kust naar het binnenland is deze lava door een vulkanisch 
gesteente van lateren tijd bedekt en alleen aan het strand 
komt de oudere lava geheel aan het oog ontbloot voor. 
Dit gesteente bestaat uit een van den Idjen afkomstigen 
lavastroom, een van de oudste, onderste stroomen, die in 
vroegeren tijd uit den berg zijn gevloeid en bijgedragen 
hebben, om zijn oorspronkelijk geraamte op te bouwen. 
Tegenwoordig werpt de Idjen slechts zand en asch uit,en 
bij groote uitbarstingen, zoo als die van 1817, verspreidt 
hij verwoestende modderstoomen, veroorzaakt, zoo door 
