88 
werpselen van den eruptie kegel bedekt is. Hierdoor valt 
de kale zwarte streep van den verbranden hoek beter in 
het oog, en leidt onwillekeurig tot de gevolgtrekking dat 
zij de eenigste lava-stroom is. 
Reinwardt beweert dat om zulk eene hoeveelheid lava te 
produceren de berg uit een zou moeten zijn gebarsten. Het 
is echter wel mogelijk dat ook zonder zulk een verschijnsel een 
lavastroom uit den berg gevloeid is. Ik betwijfel echter of die 
stroom in 1771 ontstaan is: in dat geval was de overleve- 
ring wegens de kolossale massa zeker beter in het geheugen 
gebleven, want zoodanige eruptie had maanden moeten 
duren, en dan hadden de omstreken in de onmiddelijke 
nabijheid evenzeer alle planten-groei moeten verliezen als 
op den stroom zelven. De waarheid zal dus wel in het 
midden liggen en ik houd het er dus voor dat in 1771, te 
gelijk met eene hevige eruptie, ook de reeds bekoelde lava- 
stroom van een vroeger tijdperk is opgeheven en verbrok- 
keld. 
Eveneens betwijfel ik het dat de berg nog in 1840 lava 
heeft uitgeworpen (junghuhn pag. 1281). Gewoonlijk wordt 
ieder verschijnsel dat met vuur gepaard gaat, zoo als o.a. 
gloeijende steenen die van den kegel afrollen, lava genoemd: 
dit merkt Junghubn zelf in zijn werk reeds elders op. 
De geschiedenis van den berg laat zich in drie periodes 
verdeelen: 1. het ontstaan van den grooten krater, dat is 
van den ringmuur.2. Het instorten daarvan en de lava- 
stroomen. 5. Het ontstaan van den eruptie-kegel en de la- 
tere uitbarstingen, met het opwerpen van stoffen die niet 
uit lava bestaan. Deze wijze schijnt bij de meeste vulka- 
nen in Indie voorheerschend te zijn. Door dit aantenemen 
wordt volstrekt niet de mogelijkheid ontkend, dat later we- 
der lava geproduceerd wordt, evenmin dat de eruptien 
minder hevig zullen zijn. Dit laatste is onder anderen on- 
dervonden bij den Makian, die van een gesprongen is, zon- 
der dat er lava te voorschijn is gekomen. Het schijnt eene 
periode van mindere werkzaamheid bij de vulkanen aan- 
