107 » 
van Ambarawa het ontstaan van een krater heeft te ver- 
wachten, eene veronderstelling, zoo dikwerf door het pu- 
bliek gemaakt op plaatsen die aan langdurige schuddingen 
onderhevig zijn. Deze veronderstelling steunt echter op 
geen enkele waarneming en wij kunnen de bewoners der 
vlakte ten dien opzigte volkomen gerust stellen. 
Wat de pseudo-vulkanische werkingen betreft, deze zul- 
len zich voorzeker bij de eene of andere daartoe gunstige 
omstandigheid wel herhalen en kunnen niet alléén door de 
verwoestingen die de schuddingen te weeg brengen veel scha- 
de aanrigten, maar zij kunnen ook eene nog dreigender hou- 
ding aannemen, door het uitbraken van verwoestende mod- 
derstroomen, die alles door hun gewoonlijk langzamen, 
maar onweerstaanbaren loop vernielen. 
Is het veen de oorzaak der plaats gehad hebbende aardbe- 
vingen, dan is ook de afwatering der vlakte van groot ge- 
wigt. Hoewel v. M. op bladz. 19 de bewering van Junghuhn 
tegenspreekt, dat de Toentang de eenigste afwatering der 
vlakte is, zoo schijnt hij echter hieromtrent eenigzins van 
gevoelen te zijn veranderd. 
De door hem opgemerkte depressie in het midden der rawa, 
doet ons voor het door baar stroomende water geen anderen 
uitweg kennen en het is ook zeer waarschijnlijk dat deze 
depressie, die bijna bij alle veenen wordt waargenomen 
waar eene uitbarsting van slijkstroomen heeft plaats ge- 
had, slechts tijdelijk zal zijn en dat zich langzamerhand het 
gewone niveau zal herstellen. De Toentang moeten wij 
dus, ook na het beweren van v. M., als de eenige afwatering 
der vlakte aannemen, en zoo deze afvoer van water, zoo- 
als door waterpassing is gebleken, zoodanig kan worden 
verbeterd dat de rawa kan worden droog gelegd, dan is 
de mogelijkheid in het verschiet om de vlakte van de haar 
tot hiertoe teisterende aardbevingen te bevrijden. Het blijft 
dan alleen een punt van overweging, wat de voorkeur ver- 
dient: het behoud van eeu verdedigingsmiddel der vesting, 
dat haar echter elk oogenblik met schade bedreigt, of het 
wegnemen dezer verwoestende verschijnselen. 
