192 
kweekte planten tot stevige boompjes. van 2—5 voeten 
opgegroeid. Sedert zijn, op enkele uitzonderingen na, de 
stambasten van alle deze boompjes opengebarsten en de 
planten in kwijnenden toestand geraakt. 
Ik heb dat feit zeer betreurd en slechts kunnen toe- 
schrijven aan den invloed der volle zonne-hitte, die, 
gedurende een groot deel van den dag, op deze individuen 
werken moest. 
Dit vermoeden noopte mij als nog diëk aanplant kunst- 
matig te beschaduwen en heeft mij ten eenenmale afkeerig 
gemaakt van verdere proefnemingen, op geheel Den en 
onbeschut terrein. 
Hetzelfde verschijnsel openbaart zich ook te Tjie-Njiroean, 
op den Malawar, bij individuen van dezelfde soort en 
onder dezelfde omstandigheden geplant. Het feit is zeer 
te betreuren, en welligt ook toe te schrijven aan de wer- 
king van een insekt (soort van snuitkever) dat zijnen 
arbeid onder den grond, aan den kroon der wortels, begint. 
Zonderling is het dan evenwel dat het verschijnsel zich, 
op enkele uitzonderingen na, slechts bij de Calisaja voordoet, 
Ook in de beschaduwde plantsoenen zijn enkele, op de 
bedoelde wijze beschadigde Calisaja-planten opgemerkt. 
De ervaring moet leeren of zulke planten het leven kun- 
nen behouden. Zij zien er meer of min dor en onfrisch 
uit, terwijl de bladeren rood tot bruin gekleurd worden. (1) 
Wijze van voortkweeking. 
De kunstmatige vermenigvuldiging geschiedt in kweek- 
huizen en bakken. 
Pahudiana's, waarvan honderden in bloei staan en vrucht 
dragen , worden niet meer voortgekweekt. 
Evenzoo is het gelegen met de vroeger vermelde twijfel- 
achtige Calisaja. 
Daar nu eerst in de laatste maanden van het jaar, enkele 
ware Calisaja-zaden werden geoogst, kon de vermenigvul- 
(!) Sedert zijn deze kwijnende planten reeds aanmerkelijk bijgekomen, zoodat er voor 
afsterven geen vrees meer bestaat. 
