200 
Personeel en materieel. 
Het aantal opzieners bij de kina-kultuur is in 1865 met 
één verminderd en bedraagt nu acht. 
De mutatiën hebben voor het blijvend personeel enkele 
bevorderingen ten gevolge gehad, die wel noodig zijn om, 
in zoo eenzame en afgelegen, gure streken, den lust tot 
werken levendig te houden. 
De werkzaamheden zijn overigens verrigt door 114 vaste 
arbeiders, die nu en dan, bij zwaren arbeid, als aanleg van 
nieuwe plantsoenen, onderhoud van talrijke moeijelijke we- 
gen enz., tijdelijk door inlandsche daglooners zijn bijgestaan. 
De arbeid is een volkomen vrije. 
De vaste boedjangs zijn tevreden en blijven gaarne; re- 
den, waarom de mutatiën dan ook zeldzaam zijn. En 
wanneer al eens een vaste arbeider om eenige rede ont- 
slagen wordt, bieden zich terstond verscheidene ter ver- 
vanging aan. Ĳ 
Zoo ook worden daglooners zonder moeite verkregen en 
is dikwijls de aanvraag om werk grooter dan de behoefte. 
De voor de kultuur benoodigde materialen, als : bamboe, 
atap, akker-gereedschappen, kweekpotten enz, worden voort- 
durend aangeboden. Noch in de levering van deze, noch 
in de aanwerving van arbeiders, is een schijn zelfs over- 
gebleven, van den vroegeren dwang. 
In opmerkelijk korten tijd werden 50000 rens -pot- 
ten vervaardigd en gebakken en van Bandong naar de eta- 
blissementen overgebragt. Toch was het fabriekaat bij den 
inlander hier, primitief geheel onbekend. Maar toen, na 
eenige moeite en vele teregtwijzigingen, het gelukt was 
enkele modellen te vervaardigen en omtrent de prijs ak- 
koord was getroffen, werd weldra meer aangeboden dan 
verlangd was. | 
Eveneens worden de: kweek-inrigtingen aan inlandsche 
timmerlieden uitbesteed en is men thans zelfs, op vijf ver- 
schillende plaatsen, met den bouw daarvan bezig. 
