265 
te °s Gravenhage in zijn werk: » Opkomst van het Ned. Ge- 
zag, 1864, Il. 287, één journaal van den togt van 1595 — 97 
uitgaf, waarin, van het door J. en S. opgegevene niets 
voorkomt over de uitbarsting in geschil, zoo had ik mij, 
vóór het onderzoek te Batavia, tot den heer de Jonge ge- 
wend om opsporing in de origineele journalen, en ontving 
ik, onder datum van 25 Sept. 1865, uit 's Hage, onder an- 
deren, antwoord als -volgt: 
„En nu het antwoord op Uwe vragen, (over de vernriel- 
ding in de eerste journalen, van die Sierra do Fuego do 
Jaoa,— den »vuurberg die, in rook en damp gehuld, ge- 
zien was; Junghubn IV, 949, 950. — Valentijn III. 555, 
nieuwe uitgave.) 
„Het is bezwaarlijk zoo maar dadelijk het antwoord te 
„geven. Ik geef dus thans slechts een voorloopig antwoord. 
„Over het punt van eene eruptie van een vuurberg in den 
„Oosthoek, vond ik in een journaal, gehouden op het jagt 
vhet Duiĳfken, van 2 April 1595 — 11 Augustus 1597, op 
„de dagteekening van een en twintig Januarij 1597, het 
„navolgende. 
„Den een en twintigsten seylden wij deur die enckte,” (es- 
»treito do Balambuam, 
Straat Bali,) wen setten omtrent 
„drie mijl deur het nau en setten op veertien vaem dicht 
„aen Java, maar daar ginck zulcken stijven stroom, dat men 
„het nau aan een ancker houden mochten; dien dach seijl- 
„den wij omtrent ses mijl suiden aen, s’ avonds verseijlden 
»wij en setten op seven vaem, omtrent twee bij noorden 
„Balamboam, daar ginck geen stroom; als men van die 
„enckte coomt seiĳlen langes Java nae Balamboam, soo schijnt 
„er rondt eiĳlandtgen te leggen van veere voor Balamboam 
„en als men daar dicht bij coomt so ist vast landt. (Sem- 
„boeloengan punt— G. Ikan?) 
„Daar leiĳt een hoge bergh in Java op Oosteinde,” (Boe- 
„loeran, — Kaap Sendano, — Sierra do Pagoda?) en een weij- 
„ich suiĳdelijcker leggen nog, twee hoge bergen; die bin- 
»nenste berch is een brandende berch.’’ (Dit zullen de 
