299 
gen liggen, onder welke verscheidene zeevaartuigen van 
10 à 15 kojang. 
Van Patah-pahang loopt zuidwaarts een weg naar Ajer- 
tiris en Bankinang, beiden gelegen aan de rivier Kampar- 
kanan en behoorende onder de Lima-kota's. Dit is de 
voornaamste en kortste handelsweg naar Sumatra's West- 
kust, meer bepaald naar de Limapoeloe-kota's. 
Het hoofd van deze plaats voert den titel van Shaban- 
dar; de tegenwoordige is een jongeling van 16 jaren, die 
echter slechts in naam bestuur voert; het eigenlijke gezag 
berust bij eenige oudsten of panghoeloe's. De invloed van 
deze op de bevolking schijnt echter van weinig beteekenis 
te zijn, hetgeen uit het volgende kan blijken. 
Voor dat ik te Patah-pahang kwam, was ik met de be- 
manning der vier vaartuigen, twintig in getal, overeenge- 
komen, dat wij slechts drie uren op die plaats zouden 
stil blijven, alleen om hen in gelegenheid te stellen, eenige 
inkoopen voor de reis te doen, waartoe ik hun een voor- 
schot had uitbetaald. Eenmaal op de plaats aangekomen 
ging de geheele bemanning naar huis, doch nadat de drie 
uren voorbij waren, kwam niemand terug ; enkele van die hie- 
den, die ik later ontmoette, vertelden mij met een lagchend 
gezigt: dat zij goed gevonden hadden, om eerst den vol- 
genden dag te vertrekken. 
Alle moeite die wij, ik en mijn geleider, bij de hoofden 
deden, om die lieden bijeen te doen roepen, was te ver- 
geefs; wij moesten 27 uren op de plaats blijven liggen, 
alvorens de reis te kunnen vervolgen. 
In den namiddag van den 21sten vertrokken wij van 
Patah-pahang, en waren in den avond van den 25sten bij 
het, 14!/, Eng. zeemijl verder rivier-opwaarts gelegene 
Batoe-gadja. Tusschen deze plaatsen ziet men, langs de 
oevers der Tapong, vele opengekapte plekken, waar nog 
rijstvelden zijn, dan wel waar deze vroeger hebben bestaan. 
De bodem bestaat hier dikwijls uit een zeer vasten kleigrond ; 
hier en daar ziet men ook uitgestrekte, onvruchtbare zand- 
