575 
„op den modderheuvel van den Poeloengan niets te doen 
„had”, is te betwijfelen; maar voor 6 eeuwen geleden was 
dit landsdeel vermoedelijk meer bewoond, — de bevolking 
meer beschaafd, — het gewest in hoogeren, edelen bloei 
en magt, als men nu uit de gebrokene »puinbrokken met 
kenteekenen van hooge oudheid” zoude durven opmaken. 
Van die puinbrokken, die volgens Junghuln opgeweld 
zouden zijn, heb ik, op 10 Sept. 1866, 4 stuks opgeraapt, 
ontdaan vaa den modder, gewasschen, en 9 dagen lang 
bewaard. Eene vunzige, zeewaterachtige reuk, als op 
de plaats zelve, is bijgebleven. De chemische onderzoeker 
moge de bestanddeelen nagaar. Eeuwen-oudheid valt niet 
te ontkennen. Een ander stuk is een deel van den, door 
Junghuhn genoemden »schedel”, bij Bleeker: krater.” Ik 
vond op 10 Sept. 1866 alleen aan de zachtglooijende zui- 
derhelling van den heuvel van »Poeloengan” eenige ge- 
ringe, uitvloeijende porien, met zwakke gasuitstooting, en 
schaarsche uitvloeiĳjing van vocht, dat witgrijze streepen 
naliet en hier en daar bruingeel van kleur, walgelijk 
bitter-zoutachtig van smaak was, te gering om een flesch 
met vocht te vullen, door die in de weeke modderporie 
te stooten. De oppervlakke van die zuiderhelling was 
nabij de porien week genoeg om er den wandelstok één 
voet diep in te kunnen steken. Eene zeer vette, lei- 
blaauwe klei blijft aan den stok kleven, en kan niet 
door eenvoudig afspoelen in water losgemaakt worden. 
Daar sedert maanden geen regen gevallen was in deze 
streek, was de grond op de overige punten van den heu- 
vel »Poeloengan” zeer droog, vaal grijs, hard, in ontel- 
lijke kloven gespleten; vooral aan en langs den noord- 
westelijken steilen voet, en rondom de »kratervormige diep- 
te’ waren de ruggen en wanden als versteend, schoon 
slechts zuivere drooge klei. De uitvloeijingen van bruin- 
gele, olieachtige stoffen uit vele poriën aan dien noord- 
westelijken voet, die ik in 1856 nog vond, schenen thans 
tijdelijk verdwenen, verdroogd of gestopt. Op de verhe- 
