21 
ken, als reisbeschrijvingen, monographiën, kaarten, 
evenals in vele steden van Zuid-Amerika uitkomende 
zoowel Engelsche als Spaansche couranten, benevens de 
gehoudene korrespondentie met de Nederlandsche kon- 
suls in de zich daar bevindende havenplaatsen (die mij 
door de regering goedgunstig was afgestaan) overtuigd 
had, dat het eene niet moeijelijke onderneming was. 
Met verrukking zag ik den oogenblik naderen, waarop 
ik mijne reis, die lngelsche en andere touristen dik- 
werf alleen uit genoegen doen, zoude aanvangen, en 
ik zoude voor de grootste schatten daarvan niet hebben 
afgezien, wanneer mij niet eene sterkere, zedelijke be- 
weegreden daartoe had gebragt. 
Mijn oude bekende van Java, de botanicus J. K. 
Hasskarl, was zijner sfeer ontrukt, daar hij, om in het 
onderhoud van zich zelven en zijne familie te voorzien, 
bij kooplieden te Dusseldorf werkzaam was. Hij was 
ongelukkig en bestormde mij met verzoeken om te 
trachten hem weder eene betrekking in Nederlandsch 
Indië te verschaffen. Geen vooruitzigt, zelfs in de 
verte, had zich tot nog toe daarvoor aangeboden en 
geene andere gelegenheid kon worden te baat genomen 
als deze, namelijk de bedoelde onderneming naar Zuid- 
Amerika, die ik zoo gaarne! zelf had ten uitvoer gebragt. 
Ik schaam mij niet te bekennen, dat langen tijd twee 
tegenstrijdige beweegredenen in mijnen boezem wor- 
stelden; en dat, toen eindelijk de eene niet egoistische 
beweeggrond, den zegen behaalde en ik, in plaats van 
persoonlijk het nieuw ontworpen plan ten uitvoer te 
brengen, daarvoor den heer Hasskarl aanbeval, dit uit 
zuivere menschenliefde, caritas, en uit geene andere oor- 
zaak voortsproot. Ik mag niet onopgemerkt laten, dat 
