sl 
ters steeg somwijlen tot 9—10 graden Celsius, waar- 
door bewezen werd, dat de geringe hoeveelheid water- 
damp, welke de atmosfeer, gedurende de drooge maan- 
den des jaars, wanneer de oostpassaat heerschende is, 
bevat, niet alleen de oorzaak van de melkachtig troe- 
bele geaardheid der onderste luchtlagen zijn kan. De 
lucht moet dus andere stoffen bevatten en het is zeker 
dat zeer fijn verdeelde stof, koolstof en asch, bene- 
vens de gassoorten, die zich bij de verbranding van 
plantaardige ligchamen ontwikkelen, zooals bij de ver- 
branding van alang, glagah en kreupelhout, benevens 
van droog rijststroo, een groot aandeel daarin hebben. 
Het is bekend dat de Javanen in de drooge maanden 
des jaars op duizende plaatsen vuur ontsteken om de 
genoemde wildernissen te verbranden. Het is echter 
de vraag of in den passaatwind of goede moessonwind, 
zuidoostewind, dergelijke bestanddeelen ook verre van 
het dorre Australië, naar Java worden overgevoerd 
(men vergelijke Ehrenberg over het  Ekwatoriaalstof).” 
Zeer in het oogloopend was de effene volkomen ho- 
rizontale oppervlakte der onderste troebele luchtlaag, 
die wanneer men ze van eenen hoogen bergtop (in 
Oost-Java) beschouwde, eene geelachtige of roodbruine 
tint vertoonde. Zij was rondom, langs den geheelen 
horizon, met eene scherp geteekende grenslijn zigtbaar 
en geheel van het daarboven liggende zuivere gedeelte 
van de atmosfeer gescheiden. 
Dikke rookmassen stegen ook uit de vlakte van Ban- 
dong en van de omliggende bergen op vele plaatsen 
opwaarts en verdonkerden de geheel van wolken vrije 
atmosfeer zoodanig dat de ondergaande zon zich als 
eene schijf van een dofroode kleur vertoonde. Juist 
