he et 
71 
ure steeds dikker en meer zamenhangende wordt en voor 
de stralen der zon ondoordringbaar is. Dit is althans op 
de groote meerderheid der dagen het geval en slechts en- 
kele bijzonder drooge jaren (die zelden plaats hebben) 
maken, gedurende een paar maanden van de oostmoes- 
son, hierop eene uitzondering. Reeds voor vele jaren 
heb ik op dit (ook den Javanen zeer wel bekende) feit 
dat, namelijk, de westzijde der bergen koeler en voch- 
tiger is dan de oostzijde, opmerkzaam gemaakt, onder 
anderen in wdJava” 1. bladz. 384 en II. bladz. 822. 
Talrijke temperatuurwaarnemingen die ik op hooge 
bergtoppen van dit eiland heb gedaan, hebben het 
resultaat opgeleverd dat de temperatuurvermindering 
met toenemende hoogte, ix alle hooger dan 6 en 7000 
voeten liggende zonen, spoediger plaats heeft, dan onder 
een’ gelijken breedtegraad in Zuid-Amerika het geval 
is, tengevolge waarvan de sneeuwgrens op dit eiland 
waarschijnlijk lager zou liggen en welligt reeds op eene 
hoogte van 13 duizend voeten of iets daarboven gevon- 
den zou worden, indien er zoo hooge bergen op Java 
bestonden. Maar de hoogste is slechts 114/, duizend 
voeten hoog. Dit verschil van temperatuur kan verklaard 
worden door de geisoleerde ligging en den kegelvorm 
der hooge bergen op Java en door de groote steilheid der 
hellingen, als ook, over het geheel beschouwd, door 
de algemeene gesteldheid van ons kleine eden dat een 
eiland is en van dergelijke uitgestrekte warmte uitstra- 
lende plateaux als het groote zuid-amerikaansche vastland 
bezit, ten eenenmale verstoken is. — Niettegenstaande 
deze opmerkingen en gemaakte ervaringen, heb ik bij 
het aanleggen van nieuwe Kinaplantsoenen op Java voor- 
ondersteld — en overeenkomstig deze vooronderstelling 
