143 
aanzien gaven , zoowel wat afscheiding van land en water, 
als wat plant- en diervormen betrof. 
In elke der 5 perioden komen kolen voor, maar 
slechts in een vindt men die uitgestrekte en bijna on- 
uitputtelijke lagen van voortreffelijke kool, die bijna al- 
leen in de algemeene behoefte aan die nuttige brandstof 
voorziet. De Engelsche en Belgische kool, in Neder- 
land algemeen bekend, zijn uit die lagen afkomstig. 
Het is deze geologische vorming, die algemeen be- 
kend is als de eigenlijke koolformatie, het is D'Orbigny’s 
étage carboniférien, tot zijne eerste of oudste periode 
„Période paléözoique” d. i. der eerste dieren, behoo- 
rende. De steenkoolformatie is op twee na de al- 
leroudste van de 27 étages, die wij vooronderstellen 
vóór den geschiedkundigen tijd gevormd te zijn. Bij- 
na alle kolenmijnen in Europa van eenige beteekenis 
exploiteren op de lagen uit dit geologisch tijdperk. 
In het algemeen genomen zijn de kolenvelden der jon- 
gere perioden beperkter en de kool is van minder goe- 
de kwaliteit naarmate zij jonger, of later gevormd is. 
Die uit het jongste tijdperk, dat vrij algemeen be- 
kend staat als de tertiaire formatie, verraden veelal nog 
duidelijk, zelfs in een enkel stuk, hare plantaardige 
afkomst; zij schijnen onvolkomen verkoold, zijn minder 
zwart van kleur en dragen daarom gewoonlijk den naam 
van bruinkool. 
De waarde eener kolensoort hangt in het algemeen 
af van het koolstofgehalte. De anthraciet, tot de oude 
koolformatie behoorende, maar ook reeds in de aller- 
oudste of eerste étage voorkomende, heeft het hoogste 
koolstofgehalte, gemiddeld 93°/,; de steenkool houdt 
van 70 tot 90°/ en de bruinkool gemiddeld 50°/, kool- 
