151 
dische koolsoorten. De oost-indische kool in stukken 
zoo als zij uit de laag komt, is zuiver zwart van kleur. 
Ik zal het uiterlijk aanzien niet uitvoerig omschrijven, 
aangezien belanghebbenden zich ligt een monster kun- 
nen verschaffen; alleen merk ik op, dat zij alle in alle 
rigtingen een zuiver glimmende breuk vertoonen, ter- 
wijl de engelsche op de breuk meer afwisselt in glim- 
mende en doffe laagjes (mineral charcoal). 
Onderzoekingen op nederlandsch-indische koolsoor- 
ten hebben zich tot nog toe voornamelijk bepaald tot 
de proeven in het groot op stoomschepen omtrent den 
tijd noodig voor stoomopmaken, kolenverbruik, spe- 
ciiek gewigt, aschgehalte enz: (l) en tot proeven in 
het laboratorium aangaande het specifiek gewigt: wa- 
ter-, asch-en koaksgehalte (2). 
Wat deze laatste onderzoekingen aangaat moet ik 
opmerken dat ook een laag koaksgehalte zeer weinig 
tegen de deugd eener koolsoort bewijst. 
Ik heb reeds gezegd dat de waarde voornamelijk af- 
hangt van het koolstofgehalte; dat het koaksgehalte 
zeer ver beneden het koolstofgehalte kan zijn, zal ie- 
der ligt inzien, wanneer hij slechts nagaat, dat de 
koaks in Europa voor een deel verkregen wordt uit de 
steenkool nadat er het gas, tot verlichting, 
dreven. Dat gas zou niet tot verlichting kunnen die- 
nen, indien het niet rijk was aan koolstof. Het ge- 
reinigde gas is de koolwaterstof uit de minerale kool. 
is uitge 
(1) Zie In jaargang, Seen 4e aflev. bladz. 305, Illn jaarg aflev. 
2 en 3, pag. 341 ende reeds meer aangehaalde XVIIIe bijdrage. 
(2) Zie onder anderen Natuurkundig tijdschrift Ned, Ind. van 
1854 le en 2e aflevering pagina 85. 
