285 
standigheden, het sap van deze dertien bossen, tus- 
schen 9° en 64° afwisselde. 
Indien wij van deze, het sap beneden 71°, als wel- 
ligt van onrijp riet afkomstig, buiten sluiten, dan be- 
komen wij, als gemiddelde van elf sappen, 8° densiteit, 
en de onregelmatigheid wordt veel minder. 
Er blijft echter, mijns inziens, nog veel onzekerheid 
bestaan, omtrent het verband tusschen de hoedanigheid, 
vooral het humusgehalte van den bodem, en de densi- 
teit van het daarvan afkomstige rietsap. Niet zoo ten 
aanzien van den toestand des bodems, den graad van 
bewerking dien hij ondergaan heeft. Naar mate deze 
zorgvuldiger en, tot zekere mate, dieper is geschied , zal 
het sap van het dieper wortelende riet, —al het overi- 
ge gelijkstaande en bij afwezigheid van stagnerend grond- 
water, — ook voorzeker zwaarder zijn. 
Derde proefneming. 
Laboratorium-tuin. 
De toppen van de verschillende rietsoorten uit den 
oost-hoek van Java, die in December 1854 geoogst 
waren, en waarvan de uitkomsten zijn medegedeeld 
in het verslag van Oktober 1855, werden kort daarna 
overgeplant op eene plek gronds, waar reeds twee maal 
achtereen hetzelfde gewas gestaan had. 
Een gedeelte der beddingen werd bemest met guano 
in verschillende verhoudingen en het planten geschiedde 
overigens met alle zorg, na behoorlijke omwerking van 
den grond. 
In weerwil echter van een en ander, schoten de plan- 
ten zoowel de bemeste als de onbemeste ,— langzaam, 
