302 
goede hoedanigheid van den grond in aanmerking ge- 
nomen, van beteekenis. En zoo wij, waartoe grond 
aanwezig is, bij voorkeur het gemiddelde van de ligtst 
bemeste (4 pikols guano per bouw) nemen, zijnde 
62,6000 n. f&‚, dan wordt de toename 10,860 n.® riet 
of 12°/,, en dit is voorzeker meer dan genoeg, om de 
kosten der guano te vergoeden. 
Ten slotte wijs ik nogmaals terug, op die groote 
verhouding van bedorven riet, bij te digt planten op 
zoodanigen grond. 
Niet alleen zou daardoor, op groote schaal, veel nut- 
telooze arbeid verrigt zijn, maar terwijl dit, op een 
minder vruchtbaar terrein, zich meestal weder opheft 
door gedeeltelijke uitsterving, — wordt, wanneer de 
grond daartoe te vruchtbaar is, bovendien een ziekte- 
toestand geboren, die, eenmaal aanwezig, zich als door 
aanraking verspreidt, en zooals gebleken is, door be- 
derf en omvallen een zeer aanzienlijk verlies kan ver- 
oorzaken. 
Vergeefsche pogingen zouden het wezen, de produk- 
tieve kracht van een’ zekeren grond, boven hare grens 
te willen doen stijgen, en het wordt meer en meer 
blijkbaar, hoe belangrijk het is, dat ieder fabrikant 
zijne verschillende gronden in dit opzigt vooraf door 
proeven in het klein leere kennen, en daarna niet al- 
leen de hoeveelheid en aard der bemesting, maar ook 
de meest voordeelige plantwijdte leere bepalen. 
Zevende Kultuurproef. 
te Bwtenzorg. 
Deze geschiedde uitsluitend met Probolingo-riet, oor- 
spronkelijk afkomstig van de fubrieken Kotta en Soem- 
