101 
Toch moet men wel rekening houden met het feit, dat er iso- 
diploide bastaarden bestaan, waarbij wel volledige ehromosomen- 
paring in de gonotokonten plaats heeft, maar welke toch steriel 
zijn. Hieruit volgt dus, dat er ongetwijfeld vele andere oorzaken 
voor bastaardsteriliteit bestaan. — 
Van de bastaarden tusschen Saccharum officinarum en Saccha- 
rum spontaneum werd door mij verondersteld, dat bij hun ontstaan in 
de zygote de chromosomen, van Succharum officinarum afkomstig, 
door splitsing in aantal verdubbeld zouden zijn, waardoor het soma- 
tische chromosomengetal dezer bastaarden niet 96, doch 136 bedraagt. 
In de literatuur zijn geen gevallen bekend, waarbij het ehromoso- 
mengetal van een bastaard op deze wijze verhoogd wordt. Wel zijn 
er in de literatuur aanwijzingen te vinden, die met een dergelijke 
verhooging van chromosomengetal rekening houden. 
Er werd reeds eerder op gewezen, dat men tegenwoordix alge- 
meen aanneemt, dat vormen met hooger chromosomengetal uit vor- 
men met lager chromosomengetal ontstaan kunnen. 
Men heeft uit vormen met lager chromosomengetal vormen met 
hooger chromosomengetal zien ontstaan. Door kruising zijn uit diploi- 
de Primulda’s tetraploide Primuld’s ontstaan, door mutatie uit diploide 
Oenothera’s tetraploide en triploide Oenolheravormen. Verder hebben 
Er. en Em. Marcrar uit diploide mossen op experimenteele wijze 
tetraploide mossen verkregen en heeft WinNkKLER 1), eveneens experi- 
menteel, uit diploide Solanumsoorten tetraploide verkregen. 
Men heeft verder gevonden, dat het chromosomengetal van be- 
paalde soorten uit een geslacht dikwijls een veelvoud bedraagt van 
het chromosomengetal van andere soorten van hetzelfile geslacht. 
Tevens heeft men opgemerkt, dat apogame soorten ten opzichte van 
normaal sexueele soorten van hetzelfde geslacht, dikwijls, doch niet 
altijd, een verhoogd chromosomengetal vertoonen. 
Over de wijze, waarop hoogere chromosomengetallen uit lagere 
ontstaan, loopen de meeningen sterk uiteen. 
STRASBURGER 2) was van meening, dat verdubbeling van het aan- 
tal chromosomen kon geschieden door lengtesplitsing van alle chro- 
mosomen in een mitotische kerndeeling, waarbij deze deeling zich 
niet voortzet, zoodat geen twee diploide dochterkernen ontstaan, 
doch één tetraploide kern gevormd wordt. Ook meende hij, dat het 
1 HANs WinkLeER. Über die experimentelle Erzeugung von Pflanzen mit abwei- 
ehenden Chromosomenzahlen. Zeitschrift für Botanik VII 1916. 
2) E. STRASBURGER. Chromosomenzahl. Flora 100, 1910, 
