106 
maal ontwikkeld was. De geringe fertiliteit dezer suikerrietsoorten 
blijkt ook uit het feit, dat waar zij als moederplant in kruisingen 
gebruikt worden, vrijwel nooit zelfbestuiving optreedt, zoodat cas- 
tratie overbodig is. 
Door Winge tb) is erop gewezen, dat waar bij Musa sapientum- 
rassen voorkomen, die haploid 8, 16 en 24 chromosomen bezitten, het 
chromosomengetal 24 niet ontstaan kan zijn door verdubbeling uit 
rassen met lager chromosomengetal. Het getal 16 kan ontstaan zijn 
door verdubbeling uit het getal 5; verdubbeling van het aantal 16 
zou echter 32 chromosomen moeten geven en niet 24. 
Tiscurer?) acht het mogelijk, dat een ras met het haploid chro- 
mosomengetal 24 door dispermatische bevruchting zou zijn ontstaan 
uit een ras met 16 chromosomen in de haploide phase. Disperma- 
tische bevruchting zou een ras met 48 als diploid aantal chromo- 
somen geven en na reductiedeeling zouden geslachtscellen ontstaan 
met 24 chromosomen. Wince daarentegen meent, dat in een ras, 
door dispermatische bevruchting ontstaan, dikwijls normale reductie- 
deeling verhinderd zal worden. 
Inderdaad kan men zich moeilijk anders voorstellen dan dat bij 
de deeling der gonotokonten van door dispermatiseche bevruchting 
ontstane individuen een stel chromosomen ongepaard blijft, zooals 
dit bij de hetero-diploide bastaarden het geval is. 
WiINee meent, dat door verdubbeling van het chromosomengetal 
wel planten met grootere afmetingen zouden kunnen ontstaan; 
deze zouden overigens slechts weinig verschillen van de planten, 
waaruit zij ontstaan zijn. Aangezien echter plantenvormen met 
hoogere chromosomengetallen in vele eigenschappen verschillen van 
verwante vormen met lagere aantallen chromosomen, acht hij het 
onmogelijk, dat de eerste door chromosomenverdubbeling uit de 
laatste ontstaan zijn. 
Hij tracht nu zich het ontstaan van reeksen van chromosomen- 
getallen zooals 8, 16 en 24 voor Musa en 9, 18, 27, 36 en 45 voor 
Chrysanthemum op andere wijze, en wel door kruising te verklaren. 
Chromosomen bezitten zeer veelvuldig de neiging om reeds in de 
somatische cellen in paren op te treden, doch deze paring komt voor- 
al tot uiting in de gonotokonten, waar de twee chromosomen van 
één paar in het algemeen nauw verbonden liggen. Bezitten twee 
1) 0, Winae, The Chromosomes. Their numbers and general Importance. 
Comptes rendus des travaux dn Laboratoire de Carlsberg. 13me Vol. 1917. 
2) G. TrscuLer. Chromosomenzahl, -Form und -Individualität im Pflanzenreiche, 
Progressus Rei Botanicae 1916 pag. 227. 
