149 
maar het plantjaar voor oogst 1915 was ook droog en vertoont het 
niet. Splitst men de proeven in 1919 naar de grondsoort, naar ge- 
heele en gedeeltelijke vervanging, dan vindt men. geen onderling 
verschil; steeds is Chilisalpeter iets in het voordeel. Dat dit een 
gevolg zou zijn van mindere uitspoeling van Chilisalpeter in droge 
jaren is niet waarschijnlijk, daar 1919 en 1915 niet beide het ver- 
schijnsel vertoonden en vooral omdat in 1919 ook bij de boengkil- 
bemesting, die hieronder behandeld wordt, iets dergelijks optreedt, 
en hier is uitspoeling geheel uitgesloten. 
De conclusie uit alle tot en met 1921 genomen proeven is dus, 
dat Chilisalpeter een even goede meststof is als zwavelzure ammo- 
nia; daar Chilisalpeter minder stikstof bevat, is het iets duurder in 
transport; het is hygroscopischer dan ZA en de zuurstof, die het 
bevat, is reeds in verschillende gevallen gebleken gevaarlijk te kun- 
nen worden, wanneer ergens brand ontstaat. Zoo moet ons oordeel 
ten slotte luiden, dat ZA een meer verkieslijke meststof is dan 
Chilisalpeter voor de Java-omstandigheden. 
Wij vermelden nog even, dat in 1919 14% vergelijkingen gemaakt 
werden, waarin nagegaan werd of het beter was Chili in vele kleine 
giften of wel in een geringer aantal wat grootere giften te geven. 
Er bleek geen verschil te zijn; er kan dus met de gewone giften 
van 2 à 21/, pikol volstaan worden. 
Het aantal proeven in ieder jaar geeft een afspiegeling van den 
oorlogstoestand ; eerst werd Chilisalpeter niet aangevoerd (1916 en 
1917), daarna begon ZA te ontbreken en werd het loonend Chili 
met zeilschepen aan te voeren; vandaar het groote aantal proeven 
in 1919. Direct daarna begon evenwel de ZA-aanvoer beter te wor- 
den ; daarmee is de belangstelling voor Chili weer verdwenen. 
Kalkstikstof (nitroline, cyanamide) vergeleken met zwavelzure 
ammonia. 
Tot en met 1914 werden 59 proeven over dit onderwerp geno- 
men; het resultaat was toen, dat zwavelzure ammonia beslist betere 
resultaten opleverde dan kalkstikstof. In 1915 kwamen hierbij nog 
16 proeven, in 1916 15, in 1918 3 en in 1921 nog 4, zoodat wij nu 
in totaal over 97 proeven beschikken. De grafiek toont voldoend 
aan, dat ons oordeel niet behoeft te worden gewijzigd; ook bij dit 
totaal van 97 proeven blijkt ZA verre te verkiezen boven kalkstik- 
stof; wanneer een betrouwbaar of bijna betrouwbaar verschil ver- 
kregen wordt, is dit steeds ten voordeele van ZA. De verschillende 
