174 
op zware als op lichte gronden tractoren van +60 P.K. het best. 
Welk merk het meest is aan te bevelen, is niet te zeggen. We willen 
in verband hiermede aanhalen uit een overzicht, getiteld „Avantage 
éeonomique du labour mécanique” in het Bulletin mensuel des 
renseignements agricoles et des maladies des plantes, 1921, No. 424, 
blz. 506, dat alleen in Amerika thans reeds 170 diverse tractoren wor- 
den gemaakt door 116 firma’s, en de schrijver voegt hieraan toe: 
„het aantal merken neemt steeds toe. In ieder geval staat het vast, 
dat de, zij het ook slechts gedeeltelijk volmaakte tractor nog niet is 
uitgevonden en het is niet waarschijnlijk, dat hij het ooit zal worden”. 
Het lijkt ons hier wel de plaats om de importeurs van nieuwe 
tractoren erop te wijzen, dat men bij de groote concurrentie op dit 
gebied op moet passen, geen slecht voorbereide demonstraties te 
geven. De meeste demonstraties, die wij bijwoonden, mislukten om- 
dat de bestuurder van den tractor met ploeg in den regel een uit- 
stekend chauffeur was, maar van ploegen niet het minste verstand 
had. Als voorbeeld willen we aanhalen het verslag van een derge- 
lijke demonstratie in Koedoes. De groepsadviseur berichtte hierover 
in April 1921: 
„Over de ploegdemonstraties kan ik weder kort zijn; het was 
wederom hetzelfde liedje, men ging weer ontevreden huiswaarts. De 
tractor presteerde absoluut geen werk; zoo langzamerhand liepen alle 
Administrateurs en andere toeschouwers weg, zoodat de bestuurder 
met zijn tractor en ploeg alleen op het veld achterbleef. 's Middags 
schijnen de ondernemers van de tractordemonstratie er weer heen 
geweest te zijn en ’s avonds waren ze weder in Koedoes. Toen was 
volgens hen het ploegen schitterend geslaagd, tot 11 duim diep 
geploegd. Maar dit gezegde heb ik door niemand anders hooren 
bevestigen”. 
We willen nu nader het verkregen ploegwerk bezien in de ge- 
vallen, waarin met den tractor op zwaren grond gewerkt werd. De 
daar verkregen resultaten worden het best getypeerd door enkele 
aanhalingen uit rapporten van de groepsadviseurs, uitgebracht in 
den loop van 1921. Zoo meldde de groepsadviseur van Modjokerto 
in Januari 1921: 
„Wat de trekkracht aangaat, men is het er hier over eens, dat 
de Best tracklayer van 60 P.K. de meest geschikte is. Het ploegen 
met den schijvenploeg gaat ook vrij goed, indien op de stelling gelet 
wordt. Wat echter nog lang niet bevredigend is opgelost, is de be- 
werking na het ploegen. Is de grond van niet al te lichte structuur, 
