203 
„zeker werkt; het mag slechts in enkele gevallen toegepast worden. 
_ De practijk is zich dit ook wel bewust, zooals o.a. blijkt uit het 
volgende: In het reeds aangehaalde artikel van De SroPpELAAmr Jr. 
werd het voordeel van het opbinden beredeneerd en berekend. In 
het daarop volgende jaarverslag van de onderneming Bodjong, waar 
de proeven genomen waren, wordt echter gezegd, dat de resultaten 
van het opbinden zoodanig waren, dat men het op groote schaal 
niet meer wilde toepassen! De voordeelen, die men berekent door 
aan te nemen, dat alle riet gelegerd zou zijn, worden opgeheven 
door het verlies, dat men vrijwel zeker lijdt door de physiologische 
fout, die aan het opbinden verbonden is. Deze bezwaren tegen het 
opbinden zijn dus slechts daardoor te ondervangen, dat men een 
systeem vindt, waarbij de verdeeling der bladkronen over den tuin 
gelijkmatig blijft, zoodat alle licht nuttig effect levert. Veel juister 
is het evenwel rietsoorten te zoeken, die weinig legeren. 
In dit verband moet ook vermeld worden de waarneming, die 
door den Heer ScHMUTZER op Gondang Lipoero gedaan werd. Vrijwel 
volgroeid riet, dat dus bijna geen groei meer vertoonde, werd op 
die onderneming op de gewone wijze opgebonden. Het riet begon 
daarna een belangrijken lengtegroei te vertoonen. Ook hierdoor kan 
opbinden dus een ongunstigen invloed uitoefenen, want er bestaat 
groote kans, dat de rijping hierdoor verlaat wordt. De opgebonden 
vakken hadden bijna steeds een lager rendement dan de niet op- 
gebonden. De waarneming op Gondang Lipoero had betrekking op 
laat opgebonden riet; bij vroeger opgebonden riet zal deze speciale 
invloed wel minder merkbaar zijn, daar het riet dan meestal nog 
aan het groeien is. 
Bij de hierboven uitgewerkte beschouwingswijze, dat de pro- 
ductie van organische stof plaats heeft onder invloed van een con- 
stante hoeveelheid toegevoerde zonneënergie, willen wij nog eenige 
besprekingen laten aansluiten. Twee riettuinen kunnen na eenige 
maanden groei een gelijk bladoppervlak hebben bij verschillende 
lengte van stok. Het oppervlak, dat de zonneënergie benut, is dus 
even groot, maar uit de verschillende stoklengte volgt, dat er om- 
standigheden geweest zijn, die het riet verschillend deden groeien. 
Het is a priori aannemelijk, dat nu ook de manier, waarop de 
organische stof verder gevormd wordt, niet dezelfde zal zijn; laten 
we aannemen, dat vanaf het gekozen oogenblik de totale hoeveel- 
heid organische stof, die nog gevormd wordt, gelijk is, dan zal de 
verhouding van vezelstof tot suiker verschillend kunnen zijn. Meer 
