205 
stijging meebrengen. Al deze beschouwingen gelden evenwel voor 
die gevallen, waarbij vele omstandigheden gelijk zijn. Vergelijkt men 
echter b.v. jaren met gunstige groeivoorwaarden en met ongunstige 
groeivoorwaarden, dan zal een gunstig jaar gewoonlijk opleveren 
veel riet en een goed rendement, omdat in een gunstig jaar de 
groeivoorwaarden zoo zijn, dat de rijping volkomen ten einde toe 
kan plaats hebben ; onder minder gunstige voorwaarden, b.v. een 
droog oogstjaar, zal de rijping minder volkomen verloopen bij het 
laatrijpende riet, en ten slotte onder zeer ongunstige voorwaarden 
zal èn rietproduct èn rendement slecht zijn. Beschouwen we in dit 
verband b.v. de gemiddelde cijfers voor Java, ontleend aan de jaar- 
lijksche overzichten van Drceknorr in het Archief: 
Riet per bouw | Suiker per bouw Rendement 
1914 1210 122,3 10,26 
1912 1198 113,5 9,65 
1915 1201 ‚114,3 9,65 
1914 447) 108,2 9,28 
1915 1096 GT es 1 
1916 1186 118,6 10,05 
1917 1245 130,2 10,50 
Deze jaren mogen vergeleken worden, omdat de samenstelling 
van den aanplant in die jaren slechts betrekkelijk geringe wijzigin- 
gen onderging. 1911 en 1917 waren bekende goede jaren, de weers- 
omstandigheden tijdens de groei- en de rijpingsperiode waren gunstig; 
het rietgewicht is hoog en het rendement goed, vooral in 1917, dat 
een schitterend moessonverloop had. 1912 en 1913 gaven minder 
riet en een belangrijk lager rendement, de omstandigheden waren 
middelmatig; 1916 had een niet zeer gunstige groeiperiode, maar 
een mooie rijpingsperiode, wat zich uit in een mooi rendement en 
een wat hoogere suikeropbrengst dan 1912 en 1913. De jaren 1914 en 
1915 waren de met een zwarte kool geteekende jaren; vooral 1915 
was uiterst ongunstig; èn groeiperiode èn rijpingsperiode hadden zeer 
ongunstige omstandigheden, welke resulteerden in een zeer laag riet- 
product en een zeer laag rendement. Het oogstjaar 1915 kenmerkte 
zich vooral door een sterke droogte in April en een laten regenval 
in Mei—Juni. De droogte in April was de fnuikende factor voor de 
rijping, het riet kwam daardoor ontijdig in een toestand, waarin de 
ontwikkeling afgesloten werd, de veranderingen in de plant traden 
