208 
verkrijgen is. Het juiste oogenblik van oogsten is aangebroken, wan- 
neer het product rietgewicht X rendement zoo hoog mogelijk is en 
het doel van rijpheidsbepaling is dus dit oogenblik te vinden. Immers 
de beide factoren, die dit produet samenstellen, zijn veranderende 
grootheden, beide stijgen eerst, komen tot een optimum en dalen 
weer. Maar dit verloop valt niet voor beide factoren op hetzelfde 
oogenblik, zoodat men niet slechts het eene proces, b.v. suikervor- 
ming, kan vervolgen en wanneer dit zijn optimum bereikt heeft, kan 
zeggen: dit is het oogenblik van snijden. Het is mogelijk, dat het 
juiste tijdstip dan reeds gepasseerd is, doordat het riet reeds be- 
gonnen is vocht te verliezen en dus de factor rietgewicht kleiner 
werd, terwijl de plant toch nog niet doodging, zoodat de factor 
rendement nog toenam. lmmers droger riet wil zeggen minder sap, 
waardoor zelfs bij een juist compenseerend hooger suikergehalte 
van het sap weer minder suiker verkregen wordt wegens de slech- 
tere persing van het riet. 
Het bovenstaande wordt slechts vermeld om aan te toonen, dat 
feitelijk de twee factoren van het product weer onderverdeeld zou- 
den moeten worden om tot een ideale bepaling van het tijdstip 
van oogsten te komen, maar toch blijft in principe dit product de 
grootheid, die wij wenschen te bepalen. 
Wenschelijk zou het zijn, als wij beide factoren even goed 
konden vervolgen in hunne veranderingen. Dit is evenwel niet het 
geval; om nl. een indruk te krijgen, hoe deze factoren in een staan- 
den tuin veranderen, moet men monsters nemen uit dien tuin en 
aan deze het gewicht en de sapsamenstelling bepalen. De groote 
moeilijkheid is nu, dat het bemonsteren van het rietgewicht bui- 
tengewoon onzeker is, omdat de variabiliteit van het rietgewicht 
zoo groot is. Ik kom op deze kwestie in een later hoofdstuk nog 
terug, maar vestig er hier slechts de aandacht op, dat deze groote 
variabiliteit de oorzaak is, dat wij ons speciaal met het sap bezig- 
houden. Ik zal dus in de eerste plaats behandelen den tweeden factor 
van het product, het rendement, dus de sapsamenstelling ; en het 
eerste punt, dat wij daarbij moeten behandelen, is de vraag, hoe een 
goed monster verkregen wordt om dit sap te onderzoeken. 
De beschouwingen, die wij in de volgende bladzijden zullen 
publiceeren, zijn gebaseerd op hetgeen in de groote practijk is 
waargenomen. De fabrieksarchieven bevatten, voornamelijk in de 
vooranalyseboeken, een omvangrijk materiaal over het rijpingsproces; 
wij hebben getracht van dit materiaal zooveel mogelijk gebruik te 
| 
' 
| 
| 
