209 
maken. Verschillende ondernemingen, o.a. Remboen, Gempolkrep, 
Tandjongmodjo, Gondang Lipoero, Pohdjedjer, Poerwokerto, Perning 
stonden ons welwillend hare vooranalyse-boeken vaak voor langen 
tijd af; ik wensch hier een woord van dank uit te spreken tot de 
betrokken administrateurs. Maar in het bijzonder wensch ik de 
aandacht te vestigen op het voortreffelijke werk van den Heer 
Cocurus, den in 1917 afgetreden administrateur van de sf. Remboen, 
die met groot doorzettingsvermogen en intense belangstelling van- 
af 1908 op dit gebied werkzaam geweest is, en aan wiens werk ik 
het mooiste en overzichtelijkste materiaal op dit gebied dank. Her- 
haaldelijk zal ik dan ook terugkomen op de methoden, die gevolgd 
werden op Remboen, waarmee allerminst de beteekenis van het 
werk van anderen verkleind wordt; de volledige doorvoering op 
Remboen maakt evenwel, dat dikwijls deze fabriek voor ons als 
voorbeeld gegolden heeft, en als zoodanig zal worden aangehaald. 
H OOFDSTUK II 
Monsterneming. 
Monsterneming is niet alleen bij riet een vraagstuk, dat deug- 
delijk bestudeerd moet worden; op allerlei gebied blijkt het telkens 
weer, dat het nemen van een goed gemiddeld monster een moeilijke 
opgave is. Het eerste vereischte voor het nemen van een goed 
monster is, dat het monster zonder eenige individueele voorkeur 
genomen wordt. Het uitkiezen” moet totaal vermeden worden, 
en daarvoor is noodig, dat de monsters als het ware automatisch 
aangewezen worden, zonder dat de persoon, die het monster aan- 
wijst, iets afweet van het te bemonsteren materiaal. Verder zal een 
goed genomen monster des te eerder een gemiddelde voorstellen, 
naarmate het materiaal, waaruit men het monster neemt, meer 
gelijkmatig is. Dit moet niet gezocht worden in de keuze der riet- 
stoelen, doch in de keuze van beperkte en gelijkmatige monsterblok- 
ken. Aan de bovengestelde eischen voldoet m.i. het systeem, dat op 
Remboen en vele andere fabrieken wordt toegepast. Als men soms 
in de practijk „normale” stoelen uitzoekt en bij de opeenvolgende 
monsternamen de stokken steeds van dezelfde stoelen neemt, achten 
wij dit minder juist. Maar gelukkig is het op vele fabrieken reeds 
lang niet meer in gebruik. Meer en meer fabrieken volgen een met- 
hode, die voldoet aan de zooeven door mij gestelde eischen, en die 
hier nader zal worden uitgewerkt. 
