210 
Om tot een beperking van het te bemonsteren materiaâl te 
komen, moeten monsterblokken aangewezen worden, die voldoen 
aan de volgende eischen: 1e. het blok moet beplant zijn met één 
soort riet, die 2e. van één bibitherkomst is; 3e. het verschil in 
plantdatum tusschen verschillende deelen van het blok mag niet 
grooter dan 15 à 20 dagen zijn: 4e. de grondverschillen in het 
blok mogen niet te groot zijn; 5e. de oppervlakte moet gemiddeld 
niet meer dan 10 bouw zijn, liefst wat kleiner. Eisch een en twee 
behoeven geen toelichting. Wat punt 3 betreft, is het mij bij mijn 
onderzoek gebleken, dat voor bepaalde soorten verschillen in plant- 
datum van f maand zeer veel invloed hebben, b.v. voor 100 POJ; 
daarom moet men als eisch stellen, dat het plantverschil niet veel 
meer dan een halve maand zij, al is dan ook voor andere soorten, 
als 247 B, de invloed van verschil in planttijd geringer. Men kan 
natuurlijk geen nieuw vak maken, omdat 200 à 300 geulen toe- 
vallig veel later geplant zijn; men moet hier eenigszins geven en 
nemen. Wat de grondverschillen betreft, moet het volgende in aan- 
merking genomen worden. Het kan voorkomen, dat een tuin b.v. 
door een kali doorsneden wordt, die tevens de grens van twee 
grondtypen is, welke sterk uiteenioopen. In een dergelijk geval mag 
men de twee deelen niet in één blok onderbrengen; maar de be- 
doeling is natuurlijk niet, dat men voor een slibrand of een zak 
in het terrein een apart blok maakt. 
In het algemeen moet hier opgemerkt worden, dat een eerste 
eisch bij een practijkonderzoek is, dat het practisch uitgevoerd kan 
worden ; er moet niet gestreefd worden naar detailleering, de groote 
lijnen moeten goed vastgehouden worden en het systeem moet vol- 
doende soepelheid hebben om aan bijzondere omstandigheden aan- 
gepast te worden. Kleine plukjes, uit een overgeschoten partijtje 
bibit geplant, vallen dus buiten het groote onderzoek, tenzij men 
er bijzonder prijs op stelt de rijping van deze soort te vervolgen. 
De blokindeeling wordt aangegeven door den leider van het 
onderzoek, meestal de fabricagechef of de proeftuingeëmployeerde. 
Daarom moet hij de beschikking hebben over goede tuinkaarten, van 
een dergelijke nauwkeurigheid, dat daarop de gegevens, noodig voor 
een blokindeeling, te vinden zijn. Een vereischte voor deze tuinkaarten 
is b.v. dat de kottaks of petaks daarop aangegeven zijn, of tenminste 
een zoodanige inrichting, dat de bakken of kendits of laloe's met 
het aantal kottaks erop te vinden zijn. Onder kottak —= pettak wordt 
hier een aantal geulen verstaan, omsloten door 2 moedjoergoten 
