219 
dergelijke reeks cijfers mag verwachten, dat ze geleidelijk en regel- 
matig verandert, ziet men, dat dit ook werkelijk het geval is met 
de cijfers voor WS, maar dat daarentegen de reeks cijfers voor het 
gewicht zeer onregelmatig is. Ook dit is een indirect bewijs, dat de 
monsterneming voor het sap veel nauwkeuriger is dan voor het riet- 
gewicht. 
Het is dus volkomen logisch, dat het zwaartepunt van het 
monsteronderzoek gelegd wordt bij het saponderzoek. In de volgen- 
de pagina’s wordt nu aangegeven, hoe op de meeste fabrieken het 
onderzoek der monsters plaats vindt. 
Wanneer het monster binnengekomen is, wordt het allereerst 
gewogen. Dit lijkt in strijd met de herhaaldelijk uitgesproken stel- 
ling, dat men van het gewicht toch geen juist beeld krijgt. Het we- 
gen is echter noodig om later de persing te bepalen. Daar het getal 
dus toch bepaald wordt, ligt het voor de hand het in de staten op 
te nemen, want al is het onnauwkeurig, toch heeft men er weleens 
iets aan. 
De stokken moeten daarna in drie gelijke deelen gehakt worden, 
want het beste systeem is voor ons nog het onderzoek in drieën. 
Voor deze driedeeling is het bepalen van de lengte van iederen 
stok noodig. Uit de verkregen cijfers wordt dan tevens de gemid- 
delde lengte van het monster bepaald, en dit cijfer wordt ook weer 
genoteerd. Gok voor dit cijfer geldt hetgeen over het gewicht gezegd 
is; de rietlengte is in het algemeen echter iets beter te bemon- 
steren dan het gewicht. 
De eenvoudigste manier om het riet te meten, is het langs een 
vaste verdeeling op een plank of op een muur te leggen of te 
zetten; op één derde van de totaallengte wordt dan een insnijding 
gemaakt; een koelie kapt hier het een derde deel af‚ en gebruikt dit 
stuk weer om het overblijvende deel in tweeën te deelen. Zoodoende 
krijgt men 3 bossen derde deelen, die ieder voor zich vermalen wor- 
den door een monstermolentje. De ampas van de drie bossen wordt 
gezamenlijk weer gewogen om de persing van het geheele monster 
te bepalen; van het sap worden brix en polarisatie bepaald. 
Nu zijn er gewoonlijk nog een paar gegevens, die verzameld 
worden. Men kan het rijpingsonderzoek ook dienstbaar maken aan 
het bepalen van ziektepercentages, vooral van het percentage sereh. 
Daarvoor moeten de stokken overlangs gespleten worden. Dit splij- 
ten heeft wel een bezwaar, nl. dat de gehalveerde stokken vrij snel 
uitdrogen en daardoor te hooge brixen geven. Toch wordt het nogal 
