PJ 
heelen aanplant tracht hij conclusie's te trekken, die gelden voor 
de rijping van één tuin. Voor het hier besproken onderwerp heb- 
ben deze beschouwingen geen waarde. In 1890 evenwel doet dezelf- 
de schrijver reeds pogingen om tot een verdeeling van den stok 
over te gaan: hij geeft in zijn resumé een overzicht, nog zeer in 
het algemeen, van het verloop van watergehalte, cellulose, soortelijk 
gewicht, glucose in een jongen rietstengel. Tot bruikbare resultaten 
voor de rijping komt hij nog niet; toch is de wijze van opvatting 
eenigszins een voorlooper van die, welke door WeNrr later gevolgd is. 
Meer bepaald over de rijpheidsbepaling sprak CoNRrApr op het 
suikercongres te Semarang in 1889. In het verslag van dit congres 
lezen we op blz. 126, dat de Heer CoNrADI, geëmployeerde op de 
sf. Tjomal, de vraag behandelde: Kan een eenvoudig toepasbaar 
middel aangegeven worden om te bepalen, wanneer een te velde 
staande tuin dient gesneden te worden, voor de meest voordeelige 
verwerking? Welke uiterlijke kenteekenen zijn daartoe aan te geven ? 
Hij raadt aan een monster uit een tuin te halen door diago- 
naalsgewijs eenige stokken te verzamelen, ongeveer 25 per bouw, en 
deze niet in hun geheel te onderzoeken, maar hier en daar 5 à 6 
rossen uit den stok te kappen om minder riet te verwerken en de- 
ze stukken gezamenlijk te onderzoeken. Hij verdeelt hen eerst over- 
langs in vieren; één vierde wordt gebruikt voor een cellulosebepa- 
ling, drie vierde voor sapanalyse. Er wordt nu beweerd, dat het riet 
rijp is, wanneer het sap achteruitgaat en het cellulosegehalte con- 
stant blijft. De sf. Tjomal heeft dus wel reeds zeer vroeg dit vraag- 
stuk geëntameerd. 
Als eindresultaat van de onderzoekingen op die onderneming 
mogen we beschouwen de tweede verhandeling van MULLER voN 
CzeERNICKI, als lezing voorgedragen in 1907 op het 8e Congres, 
7 jaar na zijn eerste publicatie, waarin de schrijver een grooten 
sprong voorwaarts gedaan heeft; hier vinden we de tegenwoordige 
methode, vooral van monsteronderzoek, volkomen uitgewerkt. Wat 
betreft het uitzetten der monsters houdt de spreker op dat Congres 
nog vast aan de o.i. onjuiste methode van het kiezen van „nor- 
male stokken” (blz. 274). 
Uitvoerig wordt de monsterneming behandeld in de „Handlei- 
ding bij de rijpheidsbepaling van riettuinen en bij het bemonsteren 
van snijtuinen” over de fabrieken der Ned. Handel Mij. in West-Java 
door BokMA DE Boer, verschenen in 1906. De stokken worden zoo 
uitgezet, dat telkens in één stoel 1 monsterstok aangewezen wordt, 
. 
