339 
van zeer ondergeschikt belang zijn. De inversie van saccharose 
wordt, gelijk bekend, veroorzaakt door de aanwezigheid van vrije 
H' ionen, en zeer versneld door verhooging van temperatuur. 
Saccharoseverliezen bij de filtratie ontstaan door het slecht 
uitzoetbaar zijn van het filtervuil, wat gewoonlijk met slecht filtree- 
ren samengaat. 
De oorzaken hiervan zijn te zoeken in een verkeerde tempe- 
ratuur bij de sapzuivering, waardoor de deeltjes der gecoaguleerde 
emulsiecolloiden een ongunstige geaardheid hebben; in een niet 
volkomen coagulatie der grootere colloïdale deeltjes, waardoor de 
poriën gedeeltelijk kunnen verstoppen; in een groote viscositeit der 
vloeistof ; en ten slotte in een ongunstige verhouding der hoeveel- 
heid vast —op de hoeveelheid elastisch — neerslag. Dit laatste be- 
hoeft wellicht eenige toelichting. 
Bij de sapzuivering coaguleeren de emulsiecolloiden voorname- 
lijk door het aanwenden van verhitting. Nu zal op de grootte en de 
geaardheid der alsdan gevormde geldeeltjes de wijze van aanwen- 
ding der warmte vrij zeker eenigen invloed uitoefenen. Hierover is 
echter nog weinig bekend. 
De hoeveelheid, de grootte en de vorm dier geldeeltjes zijn nu 
de factoren, die voor vrijwel elk ruwsap verschillend zijn, en zij 
zijn het, die voornamelijk wat wij noemen „de geaardheid van het 
sap’ bepalen. 
Deze geldeeltjes bezitten een zekere mate van elasticiteit, al 
zijn ze ook niet volkomen elastisch. In ieder geval is een kleine druk 
reeds voldoende om hen een vormverandering te doen ondergaan. 
Een filterkoek bestaat uit een mengsel van vaste (amorphe of 
kristallijne) deeltjes, met deze vervormbare geldeeltjes. In de poriën, 
die in dit systeem gevormd zijn, bevindt zich het sap. 
Wordt nu de druk op den filterkoek vergroot, dan zal door de 
vervormbaarheid der geldeeltjes het volume van den filterkoek wor- 
den verkleind, en gaat deze volumevermindering door de zeer ge- 
ringe samendrukbaarheid t) der aanwezige deeltjes uitsluitend ten 
koste van het volume der poriën. 
Zijn er nu uitsluitend gemakkelijk vervormbare geldeeltjes 
aanwezig, dan is het porievolume door het aanwenden van druk 
zeer spoedig tot nul gereduceerd. Het is echter duidelijk, dat door 
de gelijktijdige aanwezigheid van vaste deeltjes het porievolume 
moeilijker te verkleinen zal zijn. 
1) Zie hierover ook Beschouwingen over filtratie, Archief 1922, deel II, pag. 323. 
