346 
(ID) Ca (OH) -2 Ca + 2 OH 
Het H3CO3 zal grootendeels uiteenvallen volgens: 
(HI) H‚COs —= H3O + CO in oplossing 
en verder gedeeltelijk volgens: 
(IV) H9CO3 2 2 H' + CO3”. 
Terwijl het niet gehydrolyseerde CaCO3 gedeeltelijk gedisso- 
cieerd zal zijn volgens: 
(V) CaC03 <2 Ca* + CO3. 
De OW’ en de H'-ionen uit (ID) en (IV) zullen ongedissocieerd 
H3O vormen, terwijl er daarbij dus drie gevallen mogelijk zijn: òf 
er zijn OH’- ionen in overmaat, òf er zijn H'-ionen in overmaat, òf 
er is van beide evenveel. Dienovereenkomstig zal dan ook de reactie 
der vloeistof alkalisch, zuur of neutraal zijn. 
In dit geval zijn er evenveel moleculen H3CO3 als Ca (OH) 
(vergelijking I); echter wordt een zeer groot deel van de HC0O3- 
moleculen door vergelijking III weggenomen en de waarschijnlijk- 
heid is dus zeer groot, dat er meer OH’- ionen zullen ontstaan dan 
H' - ionen. De eindreactie zal dus alkalisch zijn. Dit is in werkelijk- 
heid ook zoo. 
Anders wordt het, als we meer CO, in oplossing gaan brengen. 
Hierdoor zal de hoeveelheid H,CO3 van vergelijking [IL grooter 
worden, waardoor ook het aantal H'-ionen volgens (IV) zal ver- 
meerderen. 
Door toevoegen van CO, kunnen we dus de reactie eerst neu- 
traal en later zelfs zuur maken f). De grens der CO3- toevoeging is 
de hoeveelheid CO3, die in een gegeven geval oplosbaar zal zijn. De 
oplosbaarheid van CO3 nu is zeer afhankelijk van de temperatuur, 
en het laat zich dus denken, dat bij hoogere temperatuur de even- 
wichtsreactie neutraal of zelfs alkalisch kan wezen. 
Practisch blijkt dan ook, dat bij b.v. 80° een CaC03- suspensie 
niet door COy- invoering te neutraliseeren is. Aan den anderen 
kant zal ook, als we een met CO, zuur gemaakte CaC03- suspensie 
koken, de reactie weer alkalisch worden door het verdwijnen van 
de CO, uit de oplossing. 
Afhankelijk van de oplosbaarheid van het koolzuur is dus de 
evenwichtsreactie zuur, neutraal of alkalisch. 
l) Wordt de reactie door CO, invoeren zuur gemaakt, dan zal er ook Ca(HCO3)s 
gevormd worden, waardoor er meer vast CaC03 in oplossing gaat. 
Dit zout reageert echter zuur en de vorming ervan verandert aan de redenee- 
ring niets. Gaan we het erbij in aanmerking nemen, dan wordt de kwestie iets 
gecompliceerder, maar het resultaat blijft hetzelfde. 
