350 
den bereikt; echter is bij deze proeven niet vermeld, dat-de 
hiermede verkregen opbleeking van blijvenden aard is. 
2e. Variatie van het millieu, waarin de kristallisatie der saccharose 
plaats vindt. Dit kan namelijk van invloed zijn op het al of niet 
meekristalliseeren van de kleurstof met het saccharosekristal 
(b.v. het niet medekristalliseeren van ijzerpolyphenolverbindin- 
gen in zuur milieu). 
de. Coagulatie door verhitting. Bij het coaguleeren der emulsiecol- 
loiden wordt meteen een gedeelte der kleurstoffen verwijderd. 
Ae. Adsorptie door het struetuurgevend neerslag. Het is hierbij de 
vraag, of het wel onverschillig is, of het neerslag in of buiten 
het sap wordt gevormd; zekerheid hierover bestaat nog niet. 
de. Ontkleuren met een adsorptiekool. Dit is op het oogenblik wel 
de meest doeltreffende methode. Echter zijn aan een uitgebreide 
toepassing hiervan groote technische en economische bezwaren 
verbonden, die het twijfelachtig maken, of dit wel de juiste 
methode zal blijken te zijn. 
Ge. Eindelijk dan nog de ultrafiltratie, waarvan de toepassing zeer 
waarschijnlijk het gebruik van andere middelen overbodig zou 
maken, indien zij practisch toe te passen was. 
Op dit oogenblik is dus de kleurstofkwestie nog lang niet als 
opgelost te beschouwen en zouden maatregelen, die de vorming van 
kleurstoffen tijdens de verschillende bewerkingen tegengaan, wel- 
licht de voorkeur verdienen. Ook is het niet onmogelijk, dat b. v. 
door ozoniseeren practische resultaten kunnen worden bereikt. 
In het bovenstaande hoop ik den indruk te hebben gewekt, dat 
hoewel in de laatste jaren onze inzichten in de sapzuiveringskwesties 
ontegenzeglijk zeer verruimd zijn, er nog veel duisters is, dat op- 
heldering behoeft. 
Mijns inziens behoeven we niet al te bevreesd te zijn, dat 
onze onderzoekingen slechts theoretische waarde zullen hebben; al 
is het directe resultaat daarvan niet altijd groot, toch zal ieder on- 
derzoek zijn aandeel bijdragen in later bereikte practische resul- 
taten, waardoor ook de samenhang en de juiste waarde der proeven 
veelal eerst veel later zullen kunnen worden vastgesteld. 
SEMARANG, Maart 1922. 
