419 
mozaïekziekten onder het hoofd „Enzymatische ziekten” beschreven. 
Zelfs in den onlangs verschenen herdruk van SoRrAvER’s Handbuch 
der Pflanzenkrankheiten vindt men de mozaïekziekten nog onder 
het hoofd „Enzymatische Krankheiten” gerangschikt. De hooge tem- 
peraturen, die door de smetstof worden verdragen en de groote 
weerstand, dien deze in sommige gevallen blijkt te bezitten tegen 
chemicaliën, zijn wel de aanleiding geweest, dat men de smetstof 
als van enzymatischen aard beschouwde. 
Ook Hunrcer (13) sprak van een vergif, waarvan de vorming in 
de plant door voor de stofwisseling ongunstige omstandigheden kon 
worden te voorschijn geroepen en dat, eenmaal opgetreden, steeds 
weer moest worden gevormd, terwijl het, in andere planten overge- 
bracht, daar ook de vorming van hetzelfde gif zou teweegbrengen. 
lets dergelijks was ook LopEwijks (23) van meening, terwijl VAN DER 
STOK (35) nog een stap verder ging en van een knopvariatie sprak, 
die door bepaalde groeivoorwaarden te voorschijn zou worden ge- 
roepen. Deze laatste hypothese werd door LEDEBOER en mij (39) bij 
ons onderzoek over de gelestrepenziekte als werkhypothese genomen 
en wij waren destijds van meening, door de resultaten van onze 
proeven de waarschijnlijkheid van die hypothese te hebben vergroot. 
Het was vooral door den grooten invloed, dien wij van grond en 
klimaat op het optreden van de strepenziekte zagen uitgaan, dat wij 
bij ons onderzoek een bevestiging van de hypothese van VAN DER 
SroK meenden te hebben gevonden. 
Wat mede tot de vooronderstelling van een niet parasitair ka- 
rakter van de mozaïekziekten heeft bijgedragen, is wel, dat de proe- 
ven, met kunstmatige overbrenging genomen, geen licht wierpen 
op de wijze, waarop de ziekte zich in de natuur zou kunnen ver- 
breiden, waardoor men de ziekte zeer vaak zag optreden daar, 
‚waar men niet goed kon inzien, vanwaar de infectie afkomstig kon 
zijn. Men sprak in die gevallen van een spontaan optreden van 
de ziekte en dit deed eraan denken, dat men niet met een para- 
siet, maar met een door de plant zelf gevormd vergif had te maken, 
waaraan men dan eigenschappen meende te mogen toeschrijven, 
die men overigens alleen bij levende organismen aantreft. Waar 
men nu zelfs tot dergelijke hypothesen kwam bij een gewas als de 
tabak, waarbij de besmettelijkheid der mozaïekziekte zoo gemak- 
kelijk valt aan te toonen, daar is het niet te verwonderen, dat bij 
een gewas als het suikerriet, waarbij men tot voor kort met kunst- 
matige overbrenging geen succes had, en waarbij men dit zooge- 
