TO 
bijzonder gewezen hebben en waaruit verstrekkende con- 
clusies getrokken werden. Volgens Salm is de H-ionen 
concentratie voor lakmoes en rosolzuur + r X 1077, dus 
kleiner dan die van KH,Po, het moet dus zuur reageeren 
ten opzichte van lakmoes. Congorood, methyloranje en 
tropaeoline OO werden niet veranderd, wat duidelijk is, 
want deze indicatoren hebben een concentratie aan H-ionen 
van. r@sp. IX 107%, 1 X IO“ en 1 X Tonden 
veel grooter dan die van gewone wortelafscheidingen. 
Het is thans nog de vraag kan de corrosie op marmer en 
phosphaatplaten door de H-ionen van het koolzuur eerder ver- 
oorzaakt zijn dan door die van de afgescheiden phosphaten. 
Een verzadigde koolzuuroplossing bij 15° C heeft een 
concentratie aan waterstof-ionen van o,12 X 1O”® 
De wortelharen zijn omhuld met een slijmige mem- 
braanlaag; het imbibitiewater dezer laag is zeker zeer 
rijk aan koolzuur, zonder twijfel verzadigd en juist deze 
laag komt in innig contact met de vaste bodemdeeltjes. 
De concentratie der H-ionen is op deze plaats o,12 X 107 
derhalve grooter dan die van alle andere wortelafscheidin- 
gen en dus zal de oplossende werking zoo goed als ge- 
heel door het koolzuur geschieden. 
Gemakkelijk is de grootere concentratie aan H-ionen 
bij het koolzuur aan te toonen door een oplossing van 
kongorood, deze wordt mooi blauw. Dit bewijst, dat de 
concentratie grooter is dan die van de wortelafscheidingen, 
want volgens Czapek bleven deze met phenolphtaleïne 
onveranderd, iets wat ik eveneens kon constateeren. 
De in den laatsten tijd verkondigde meening, dat be- 
halve CO, nog sterkere zuren afgescheiden worden, die 
een krachtige “werking op onoplosbare mineralen zouden 
hebben, Ean niet meer staande worden gehouden. 
Behalve CO, komen in elken bodem in meerdere of 
mindere mate humuszuren voor. 
Hiervan werd de concentratie op de volgende wijze be- 
paald. In een kolfje van 5o ecc werd 20 gram grond ge- 
bracht en aangevuld tot de streep; na omiechieen werd 
‘tkolfje in een kokend waterbad gedurende een half uur 
verwarmd, daarna afgekoeld, aangevuld, gefiltreerd en 
hierin de ionen concentratie bepaald. 
De resultaten in de volgende tabel. 
