13 
In 53,8 L. is dus 1,0076 X 10° gramatomen H-ionen, 
dus per L. 1,874 X 10 * gramatoom; bij gevolg de con- 
centratie 1,874 > 10”*. In verdunde oplossing bedroeg dit 
ruim 0,62 X 1o * bijgevolg is de H-ionen concentratie 
drie maal grooter geworden. 
Voor het koolzuur kan een gelijksoortige berekening 
gemaakt worden. 
Zooals reeds is opgemerkt is de concentratie van het kool- 
zuur in het slijmachtige omhulsel waarmede de wortelharen 
bedekt zijn en waarmede de bodemdeeltjes in innig contact 
komen aan te nemen als een verzadigde oplossing. In een 
verzadigde CO» oplossing is bij 15° C r‚oo2 L. koolzuur, 
gereduceerd op o° en 760 mM. opgelost, dus één gram- 
molecule in ie on aal 
LOOP 107 
De affiniteitsconstante van koolzuur = 3040 X ror! 
me S 
dus SN VOAOK TO Olen er 
(1—n) 22,3 
Van het koolzuur in r L. verzadigde oplossing is dus 
aanwezig O,4485 X obs OPG tro Or Ton 
gramatoom als H-ionen, dus ongeveer 2 XX meer dan bij 
de zuren in den ondoordringbaren bodem. 
Berekenen we op dezelfde wijs de H-ionen concentratie 
van het koolzuur dat in het bodemvocht aanwezig zou zijn, 
indien het geheel in evenwicht was met het koolzuur in 
de bodemlucht, dan zou gevonden zijn bij 4 °%/ CO, in de 
lucht een concentratie aan H-ionen van 0,26 X ro”; bij 
ero bij 8 05 0,50 Xr 107 bij to % 
ORO TOT 4, 
Door vergelijking van de waarden gevonden voor het 
koolzuur en de humuszuren met de zuren der wortelaf- 
scheidingen blijkt, dat de ageerende stoffen in den bodem 
niet de wortelafscheidingen doch de andere zuren zijn. 
Volkomen juist zijn voorgaande berekeningen niet, daar 
door de oplossing der onoplosbare bestanddeelen, uit de 
zuren calciumzouten ontstaan, díe, voor zooverre ze op- 
losbaar zijn door hun dissociatie die der zuren zullen terug- 
dringen. Door de opname der wortels van de planten- 
voedende stoffen verminderen deze dissociatie-belettende 
zouten weer, waardoor weer meer H-ionen kunnen optreden. 
