17 
In ieder geval blijkt uit de cijfers dat het koolzuur zelfs 
in zeer verdunden toestand in staat is zooveel P,O, uit de 
onoplosbare phosphaten in oplossing te brengen, dat er 
een goede oogst mede kan verkregen worden. 
Bovenstaande onderzoekingen samenvattende kom ik tot 
de volgende conclusies. 
1. In de wortelafscheidingen der hoogere planten komen 
geen zuren voor, in den zin zooals men het woord zuur” 
gewoonlijk opvat. 
2. De zure reactie op lakmoespapier wordt veroorzaakt 
door zure phosphaten. 
3. De concentratie der waterstof-ionen is zóó gering, 
dat de oplossende werking er van niet veel meer be- 
draagt, dan die van water. 
4. Het koolzuur en de humuszuren hebben een veel 
hoogere concentratie aan waterstof-ionen en dus ook een 
evenredig sterkere werking op onoplosbare verbindingen. 
5. De vegetatieproeven toonden aan, dat met koolzuur 
in verdunden toestand voldoende phosphorzuur in oplossing 
gebracht kan worden voor een volledige oogst. 
Het scheikundig gedeelte van dit onderzoek werd grooten- 
deels verricht door Mej. N. Nieuwland, assistente aan de 
Rijks Hoogere Land- Tuin- en Boschbouwschool, die ik 
gaarne hier mijn dank daarvoor betuig. 
Litteratuur. 
1) Fr. Czapek. Zur Lehre von den Wurzelausscheidungen 
dates Wiss. Botan B. XXIX p. 324.) Molisch. Ueber 
Wurzelausscheidungen und deren Einwirkungen auf organi 
sche Substanzen. (Sitzungsber. d. Wiener Akad. XCVI, 1. p. 84.) 
3) Prianischnikow. Weber die Ausnutzung der Phosphor- 
säure der schwerlösliche Phosphate durch höhere Pflanzen 
BRRDEsBot. Geselsch. XVIII; p. 411416. 
Prianisnikow. Zur Frage nach dem Wurzelausscheidungen. 
BDE Bot. G.- XXII p. 184. 
Sachs. Experimental Physiologie. 
2) G. Kunze. Weber Säureausscheidung bei Wurzeln 
faheb-ef. wiss- Bot. 1906, 357. 
