41 
eenigszins herinnerend aan theerozen. Aanvankelijk deed ons 
dit denken aan eene bacterieele ontleding der bladmoes- 
substantie, maar bacteriën bleken bij nader onderzoek niet 
aanwezig te zijn. Ook het aanwezig zijn van honigdauw, 
die het optreden van de welriekende stoffen zou kunnen 
verklaren, kon niet worden geconstateerd. 
VORSTBESCHADIGING. 
Eene zeer typische vorstbeschadiging namen wij waar 
aan bladeren van de paardenkanstanje, die ons werden 
toegezonden uit Warnsveld; toen eenmaal onze aandacht 
op deze wijze van beschadiging gevestigd was, namen wij 
ze ook waar op vele andere plaatsen, o.a. bij Wageningen 
en te Amsterdam. 
Tusschen de zijnerven van de r° orde waren door het 
afsterven van het bladweefsel meer of minder wijde spleten 
ontstaan. Deze spleten strekten zich somtijds tot aan de 
hoofdnerven uit, maar somtijds was slechts op enkele plaat- 
sen de bladvakte tusschen de zijnerven weggevallen, zoodat 
er dan slechts enkele gaten op eene rij, evenwijdig aan 
de zijnerven, te zien waren, terwijl echter de geheele strook 
tusschen die zijnerven geel gekleurd was. Dat juist alleen 
de boven aangegeven plaatsen van het blad door de vorst 
beschadigd of gedood waren, moet worden verklaard uit 
de eigenaardige plooiing, die de jonge blaadjes reeds in den 
knop hebben aangenomen, waardoor juist die deelen van het 
blad, welke tusschen de zijnerven van de eerste orde ge- 
legen zijn, het meest aan de koude zijn blootgesteld. 
Ook bij eschdoorns (Acer pseudoplatanus) werd in ver- 
schillende streken onzes lands eene soortgelijke vorstbe- 
schadiging waargenomen; maar deze was niet zoo typisch 
als bij de paardekastanjes. 
Dat de hier beschreven misvorming aan de vorst moet 
worden geweten, volgt uit eene mededeeling van Sorauer 
(„Handbuch der Pflanzenkrankheiten”’, 3° druk, 1° deel, pag. 
534.) Hij zag het verschijnsel optreden bij bladeren van 
kastanjeboompjes, die aan hevige vorst waren blootgesteld 
geweest, nadat hij ze in eene kamer had overgebracht om 
het uitloopen der knoppen na te gaan. Sorauer heeft 
daar ter plaatse eene photographie van de misvormde 
