72 
De ringworm der pereboomen (Agrilus sinnatus O1.) 
werd te Numansdorp schadelijk in kleiperen, terwijl andere 
soorten niet waren aangetast, met uitzondering van enkele 
exemplaren van Giese Wildeman. Al weer een voorbeeld, 
dat de vatbaarheid van verschillende soorten van peren 
voor ringworm verschillend is. (Zie over den ringworm: 
Ritzema Bos, „Ziekten en Beschadigingen der Ooftboomen’’, 
Wel 245): 
Kniptorren (Elateriden), in larvevorm als ‚ritwaalden”’ 
of „Roperwormen* bekend en schadelijk. In het water- 
schap Duurswold is de ritnaaldschade bijkans alle jaren 
zeer groot op de roodoorngronden; nog- veel grooter dan 
elders in de provincie Groningen. ‚Nu moet’ zoo werd 
ons uit deze streek in 1907 geschreven, ‚nu moet het 
„iederen landbouwer opvallen, dat men dit voorjaar van 
„ritnaaldenschade hoegenaamd niets verneemt. Op per- 
„ceelen land, waar ik niet dan noode haver verbouw, 
„alleen om de vreterij van de ritnaald, was ik dit voor- 
„jaar door het bevriezen der tarwe genoodzaakt haver te 
„zaaien; en van de ritnaald was niets te bespeuren. Nu 
„(half Mei) is het gevaar voorbij, omdat de haver goede 
„halswortels krijgt en de korrelgroei is afgeloopen.” 
Verder vraagt onze correspondent of de reden hiervan 
gezocht moet worden in de koude weersgesteldheid van 
dit voorjaar, òf in de plotselinge hevige vorst in Januari, 
òf wel in het vermeerderd gebruik van kunstmest, en wel 
vooral van chilisalpeter. 
_ Twee verklaringen van het vrij plotselinge ophouden 
der ritnaaldenplaag zijn hier denkbaar. Ten eerste, dat 
de plotselinge, na zacht weder invallende koude in Januari 
1907 de anders voor temperatuursverschillen vrij onge- 
voelige ritnaalden toch in den grond heeft gedood; en 
ten tweede, dat de ritnaalden, die als larve vier jaar in 
den grond leven, in den zomer van 1906 bijkans alle in 
kniptorren zijn veranderd. In dat geval zal men dus allicht 
volgende jaren wel weer last van ritnaalden ondervinden. 
Het langzaam toenemend gebruik van kunstmest zou nooit 
zulk eene plotselinge verandering ten goede in het optreden 
der ritnaalden hebben kunnen brengen, ofschoon ook 
deze factor op den duur iets kan bijdragen tot verbetering, 
