119 
jaren vooral opmerkte bij enkele soorten en als zoodanig 
noemt hij „Marie Louise" en „Princesse Marianne”. 
Omtrent de oorzaak van het verschijnsel is men nog 
geheel in 't onzekere. — 
De krulziekte van de aardappelplant. 
In de tweede helft van Juni werden uit verschillende 
deelen des lands zieke aardappelplanten gestuurd, die de 
verschijnselen der krulziekte vertoonden. Evenals in het 
jaar 1894 (zie „Landbouwkundig Tijdschrift’, 1895, pag. 
104), trad ook in 1907 deze ziekte, van welke de oorzaak 
nog onbekend is, epidemisch in ons land op. Reeds vroeger 
en ook nu weer bleek ons, dat door mikroskopisch onder- 
zoek alleen, de oorzaak van deze ziekte niet gevonden 
kan worden. Wel werd de zwam Sporzdesmeeum putrefaciens 
var. Soltani Schenk op de zwart-bruine bladvlekken van 
vele der ingezonden planten aangetroffen; maar men ziet 
direct, dat deze bladschimmel niet de oorzaak kan zijn 
van eene ziekte, die de geheele plant doet kwijnen. 
Omdat deze ziekte in 1907 van zoo bijzonder veel be- 
lang bleek te zijn, werd van wege het Instituut voor 
Phytopathologie eene circulaire verbreid onder de Rijks 
Landbouwleeraren en onder bekende aardappeltelers, vooral 
onder hen, die ons materiaal tot onderzoek hadden ge- 
zonden, in welke circulaire mededeelingen uit verschillende 
streken des lands werden gevraagd over de symptomen 
der ziekte, de opbrengst der zieke planten, de vatbaar- 
heid der verschillende aardappelsoorten, de hoedanigheid 
en afkomst van het pootgoed, en over schadelijke uit- 
wendige invloeden, die eventueel op de planten konden 
hebben gewerkt. Deze vragenlijsten konden eerst opgemaakt 
en verzonden worden, toen de grootste zomerdrukte in het 
Instituut voorbij was. Primo September werden zij rondge- 
stuurd. Uit vele antwoorden bleek, dat het toen te laat was 
om over de ziekte-symptomen nog voldoende gegevens te 
verkrijgen. Het komt ons nl. voor, dat onder den naam ‚„krul- 
ziekte” ziekelijke verschijnselen van verschillenden aard en 
oorspong samengevat zijn, en dat in 1907 meerdere in- 
vloeden hebben samengewerkt om deze verschijnselen te 
voorschijn te brengen. Van de ingekomen antwoorden kan 
hier het volgende overzicht worden gegeven, hetwelk later 
