126 
„eenige kleine loopsels naar onder geschoten, waaraan een 
„paar kleine aardappeltjes, niet grooter dan een knikker.” 
Wij komen op dit geval aanstonds terug. — 
Samenvattende wat hier van de opbrengst der zieke 
planten is meegedeeld, blijkt dus, dat het gehalte aan 
groote knollen ongeveer tot nul is gereduceerd en dat het 
gehalte aan kriel en aan de middelmatig kleine aardappels, 
die men uit misplaatste zuinigheid tot poters bestemt, naar 
verhouding grooter wordt. — 
Wij besluiten de behandeling der ziekteverschijnselen 
met enkele woorden over de verspreiding der zieke planten 
op het veld tusschen de gezonden. Bijna eenstemmig zeg- 
gen de berichten, dat zij onregelmatig verspreid tusschen 
de gezonde planten voorkomen, en dat zij goed van de 
gezonden zijn te onderscheiden. 
De Heer Maes te Dedemsvaart spreekt in een boven 
weergegeven bericht van gleksgewys optreden. De zieke 
planten, bij welke dit voorkwam, hadden (zie boven) „een 
bladgewas, dat weinig gekruld was, kleine bladmassa, 
blaadjes met naar beneden gebogen bladnerf, de beide 
kanten naar elkaar toegekruld’”. De plekken, waarop zij 
bij elkaar stonden, breidden zich later niet veel meer uit. 
Zieke planten met een ander ziekebeeld stonden versprezd 
tusschen de gezonden. Het is duidelijk, dat wij naar de 
ziektesymptomen alléén, niet met zekerheid kunnen oor- 
deelen of het al of niet „krulziekte’” was, wat hier bedoeld 
wordt; maar uit wat de Heer Maes over het pleksgewijze 
optreden zegt, zou men vermoeden, dat hier iets anders 
in ‘t spel was: zoo zou het door hem bedoelde geval 
misschien moeten worden toegeschreven aan water, dat in 
den regenachtigen voorzomer in den bodem was blijven 
staan. Ook bij aardappelplanten toch, die door het grond- 
water worden bereikt, krullen de bladeren op, tengevolge 
van stoornis in de voedselopname. 
In nog een ander bericht was sprake van pleksgewijs 
optreden, en wel in het volgende bericht uit Noorddijk 
(zand; Eigenheimers): „De zieke planten stonden op groote 
„plekken bij elkaar. ... Het scheen haast, dat onder aan 
„de stengels wormpjes zaten of andere diertjes, die de 
„stengels afknaagden. Enkelen waren er bij, daar kon men 
„de plant van de moederknol zóó maar afnemen. Het loof viel 
