132 
Boven kwam reeds de slechte invloed van het machi- 
naal sorteeren ter sprake. Ook met het oog op andere’ 
ziekten is het machinaal sorteeren af te raden. De zoo 
verkregen poters kunnen door „schurft of door AAzzoctonza 
zijn aangetast, zonder dat men er iets van merkt; en de 
verspreiding der organismen, die bij de laatstgenoemde 
dezer ziekten zeker, bij de eerstgenoemde misschien als 
oorzaak werkzaam zijn, wordt op deze wijze bevorderd. 
Sommige practici deelden ons mede, dat naar hunne 
overtuiging krulzieke planten zouden voortkomen uit schurf- 
tige aardappelen, terwijl weer anderen meenden, dat zij 
uit door AAezoetonia besmette knollen zouden voortkomen. 
Maar geen van deze beide meeningen is juist; dit bleek 
ook bijv. te Dedemsvaart, waar krulzieke planten voort- 
kwamen uit poters, die zeer mooi en gaaf waren. 
Sorauer verkondigt in de nieuwe (derde uitgave) van 
zijn handboek op blz. 395 e.v, de theorie, dat de krul- 
ziekte een gevolg is van niet rijp pootgoed. Ook ons zijn 
voorbeelden ter oore gekomen, dat krulzieke planten uit 
onrijpe aardappels voortkwamen. Uit onrijpe poters van 
de laatrijpe soort Paul Krüger kreeg men in Ommelan- 
derwijk, Zuidwending en Veendam een groot aantal zieke 
planten. Maar meer voorbeelden vernamen wij van krulzieke 
planten, die uit goed uitgerijpte poters opgroeiden. Aan de 
Dedemsvaart kwam de ziekte vooral voor in de Eigenheimers, 
eene vroeg rijpe soort, en wel ín planten van goed uit- 
gerijpte poters. Ook goed uitgerijpt was het pootgoed, 
waaruit zieke planten van de verschillende, reeds vroeger 
genoemde soorten voortkwamen in Friesland, te Princenhage, 
Eethen en Axel. Uit Axel schrijft men ons GERE 
„ziekte in Zwijndrechtsche paarspitten, die verleden jaar 
„doodrijp waren.” 8 
In ‘talgemeen schijnt dus het veelvuldig optreden der 
krulziekte niet aan de onrijpheid der poters te hebben 
gelegen. Toch is het mogelijk, dat op verschillende plaatsen 
in Groningen het niet goed rijp zijn van het pootgoed 
der late soort Paul Krüger meegewerkt heeft om de 
planten te verzwakken. 
Het verschijnsel, dat op vele plaatsen de poters in den 
oogsttijd van rgo7 in vrij harden en glazigen toestand 
nog aanwezig waren, kan verschillende oorzaken hebben 
