5 
opgehoopte ervaringen den weg kunnen wijzen bij het 
zoeken naar natuurwetten. Zoeken zij dáárom aanraking 
met de praktijk, dan werken zij niet voor deze, maar voor 
de wetenschap. De zwwwere wetenschap werkt voor zich zelve, 
niet voor de praktijk. Soms komt zij tot resultaten, welke 
voor de laatste van belang zijn; maar dergelijke resultaten 
te verkrijgen is niet haar doel. De uitbreiding der weten- 
sehapszelve ‘is haar ‘doel; het in relatie treden met de 
praktijk is het middel om daartoe te geraken.” 
De beoefenaar van eene zuivere wetenschap heeft als 
regel met veel minder hulpwetenschappen te maken dan 
hij, die eene toegepaste wetenschap beoefent; deze laatste 
heeft in ‘talgemeen met veel meer gecompliceerde ge- 
vallen te doen en een grooter feitenmateriaal te verwerken 
dan de beoefenaar eener zuivere wetenschap. Maar moet 
men dáárom de toegepaste vakken beschouwen ais weten- 
schappen van den tweeden rang, als minderwaardige weten- 
schappen? Als ik die vraag ontkennend ging beantwoorden, 
zou Prof. Went mij zeker gelijk geven, daar hij juist de boven 
vermelde omstandigheden — grootere gecompliceerdheid 
der verschijnselen en een grooter te verwerken feiten- 
materiaal — als een reden aanziet om aan de biologische 
wetenschappen een’ rang toe te kennen bover physica en 
chemie ! 1) 
Zóó veeleischend wil ik nu niet zijn voor de landbouw- 
kundige wetenschappen; ik ben tevreden als men dezen 
slechts óók eene plaats gunt in de rij der wetenschappen, 
en ze maar niet beschouwt als niet bestaande. Ik herhaal 
wat ik reeds vroeger schreef: „De zuivere wetenschap 
heeft evenwel recht van bestaan als de toegepaste, en 
omgekeerd heeft de toegepaste wetenschap evenveel recht 
van bestaan als de zuivere wetenschap. Maar de beoefenaar 
der zuivere wetenschap doe het niet voorkomen, alsof 
hij werkte ter wille van de praktijk. En dat de taak van 
den beoefenaar der zuivere wetenschap belangrijker zou 
zijn dan die van den beoefenaar der toegepaste weten- 
schap, kan ik niet toegeven.” *) 
1) Zie het bovenaangehaalde Verslag van het Prov. Utr. Genootschap, 
bl ro. 
2) Zie „Tijdschrift over Plantenziekten”, XIII (1907), bl. 157. 
