55 
haard zijn der pakjes; maar de aren hebben allen veel 
overeenkomst met de type van de Geldersche aar, hoewel 
zij daarvan ook binnen zekere grenzen afwijken, maar alle 
typen zijn wintervast en andere typische aren bezitten zij 
niet. Ik heb eene kruising gemaakt van Geldersche tarwe 
met Challenge, waarop ik later nog even terug kom; de 
kruisingsproducten bevatten geene aren, die niet tot het 
type dezer beide rassen zijn terug te brengen. 
Op het proefveld werd eene erwtenplant gevonden, die 
van de overige hier verbouwde erwten daardoor verschilde, 
dat de zaden er van zwarte neuzen hadden, een waarlijk 
zeer merkwaardige vondst. Misschien heeft de Heer L. 
Broekema gemeend, hier met eene mutatie te doen te 
hebben, want Surink, die vroeger tuinman geweest is, 
beweert eenvoudig, dat er erwten met zwarte neuzen niet 
voorkomen. „Ik heb heel wat erwten in mijn leven gezien.” 
zegt hij, maar nooit erwtenzaden met zwarte neuzen. 
De heer Broekema heeft de zaden dezer erwt uitge- 
zaaid en het blijkt dat de erwt een kruisingsproduct zijn 
moet, want uit het zaad groeiden allerlei verschillende 
nieuwe erwtenvormen op, die verschilden door de grootte 
der planten, de kleur der zaden, die geel of groen was 
of tusschenkleuren daarvan vertoonde, door de grootte 
der zaden, door het bezit van zwarte of witte neuzen bij 
de laatste enz. Maar de bloemen van alle planten waren 
wit, dus als bij echte erwten; de kleuren van de capucijner- 
erwt bezat geen der zaden, dus het eenige verschil der 
nieuwe erwtenvormen met echte erwten bestond daarin 
dat een deel der planten zaden met zwarte neuzen ver- 
toonde. Had men hier dus nu toch met eene mutatie te 
doen gehad, waaruit nieuwe mutaties ontstonden? Uit de 
latere mededeeling betreffende eene kruising van eene 
groene erwt met eene Capucijnererwt zal men zien, dat 
de gevondene plant een der kruisingsproducten van twee 
dergelijke rassen zijn moet, waarin van de eigenschappen 
der Capucijnererwt niets anders schijnt (de smaak is niet 
onderzocht) overgegaan te zijn, dan een klein weinig kleur- 
stof, waarvan de zwarte neus getuigt. 
In aansluiting aan de hier gegeven toelichting met be- 
trekking tot het aantal elementaire rassen, die in een door 
kruising verkregen ras later kunnen optreden, wil ik op 
