150 
heid der resultaten. Immers is men ook bij zorgvuldige 
keuze van een proefterrein nooit zeker, dat dit werkelijk 
voldoende gelijkmatig is. Dit mag men vooral niet vergeten ! 
Bij uitvoering van proefnemingen ten onzent volgt men in 
vele gevallen eene zeer eenvoudige wijze van aanleg. Neemt 
men b.v. eene proef ter vergelijking van vier rassen van een 
of ander landbouwgewas, zoo zal men op het uitgekozen 
proefterrein b.v. een van de hieronder voorgestelde wijzen 
van verdeeling toepassen (zie de figuren 1, Il en II). ®) 
EA | 
L IL | Nn 
Men heeft dan ín het gunstigste geval slechts aanwijzin- 
gen, echter volstrekt geen zekerheid, dat de vruchtbaar- 
heid van alle proefperceelen dezelfde is en dat dus de te 
vinden opbrengst-verschillen der perceelen werkelijk alleen 
het gevolg zullen zijn van factoren, die men expres uiteen- 
loopend gekozen heeft, ten einde hunne inwerking op 
het oogstresultaat na te gaan. ') 
In gunstige gevallen kan men bij onze wijze van proef- 
veld-aanleg wel eens in twee achtereenvolgende jaren (of 
keeren) twee verschillende bemestingsproeven, variëteits- 
proeven, of ééne variëteits-proef en ééne bemestings-proef 
op hetzelfde grondstuk nemen. Dit is b.v. het geval bij 
een veld, waaromtrent men meent te mogen aannemen, dat 
het vóór aanvang der eerste proefneming geheel gelijk- 
matig was en waarvan o.a. dus ook het oppervlak horizon- 
taal is. Men kan de proefperceelen de tweede maal dan 
zóó leggen, dat de nieuwe perceelen gelijkelijk deelen in 
