153 
Een wijze van aanleg als in H en I is niet de gebruike- 
lijke, daar men het in ‘talgemeen wenschelijk vindt, de 
stellen contrôle-veldjes zoo gelijkmatig mogelijk over het 
proefveld verspreid te hebben; men legt de bij elkander 
hoorende veldjes in de eerste plaats steeds op onderling 
gelijken afstand en overigens zoo ver mogelijk uit elkaar. Bij 
E en F liggen de gelijk te behandelen veldjes steeds op 
denzelfden afstand van elkaar; bij H en I daarentegen is de 
afstand tusschen deze veldjes zeer afwisselend in grootte. 
De wijze van aanleg in G verdient bij onze proefvelden 
meer te worden gevolgd, daar deze zeer eenvoudig is en 
althans eenige contrôle op de gelijkmatigheid van het veld 
toelaat. In al die gevallen, waarbij men niet kan besluiten 
tot het aanleggen van volledige stellen duplikaat-perceelen, 
dient m. í. ten minste op deze wijze één perceel in duplo 
te worden aangelegd. 
Vraagt men welk doel de contrôle-perceelen of parallel 
perceelen bij aanleg, als voorgesteld door de figuren 
E, FF, G, H en Il kunnen hebben, dan is het antwoord, 
dat, in geval de oogstresultaten der gelijk behandelde per- 
ceelen met elkander overeenkomen, men hieruit alleen 
de meerdere of mindere waarschijnlijkheid omtrent de 
gelijkmatigheid van het proefveld kan afleiden. Deze 
waarschijnlijkheid is in dit geval bij velden aangelegd als 
Ebben |. srooter: dan bij die volgens het bij: Grpe- 
geven schema; zij nadert vooral bij velden volgens E en 
F tot zekerheid en wettigt het stellen van groot vertrou- 
wen in de eventueel te maken conclusies. Kloppen daar- 
entegen de opbrengsten der gelijk behandelde percee- 
len (die samen de stellen parallel-perceelen vormen) niet 
met elkander, zoo kunnen wij, door vergelijking van de 
gemiddelden hunner opbrengsten of de som ervan met 
die van opbrengsten van andere stellen, niet tot betrouw- 
bare gevolgtrekkingen komen. 
Heeft men een bepaald proefterrein, dat ongelijkmatig 
vruchtbaar is, zoo zal, vergeleken met een aanleg zonder 
parallel-perceelen, een verdubbelen van het aantal perceelen 
en een gelijktijdig op halve grootte brengen daarvan (indien 
niets anders in de proef gewijzigd wordt), bij rationeel ver- 
spreid zijn der stellen parallel-perceelen over dat terrein (zie É 
